2018 A/L Physics Past Paper · Question 42 (Sinhala Medium)

Answer: (3) රූපය (3)

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

පාඨාංක දෙක ම දෙන ජාලය සොයමු.

$ab$ හරහා පරිපූර්ණ වෝල්ට්මීටරය: පාඨාංකය $1$ V.

$ab$ හරහා පරිපූර්ණ ඇමීටරය: පාඨාංකය $2$ mA.

අදාළ න්‍යාය

මෙයින් තහවුරු වන තවත් කරුණක් වන්නේ එකම වර්ගයේ උපකරණයක් භාවිත කළ ද සමස්ථයක් වශයෙන් ඇමීටරවල ප්‍රතිරෝධ හැකි පමණ අඩු විය යුතු බවත් වෝල්ට්මීටරවල ප්‍රතිරෝධ හැකි පමණ වැඩි විය යුතු බවත් ය.

එනම් එය ඔස්සේ කිසිම ලක්ෂ්‍යයක හෝ සන්ධියක ආරෝපණ එක්රැස් නොවී ගලා යයි.

පරිපූර්ණ වෝල්ට්මීටරය ධාරාවක් නොගනී.

පරිපූර්ණ ඇමීටරයට ප්‍රතිරෝධයක් නැත. එය $a$ හා $b$ යා කරයි.

ධාරාවක් නැති ප්‍රතිරෝධකයක් හරහා විභව අන්තරයක් නැත.

අවශ්‍ය සමීකරණ

$V = IR$

$V_b = \frac{R_2}{R_1 + R_2}\,E$

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

ජාල පහ ම පාඨාංක දෙකෙන් ම පරීක්ෂා කරමු.

තර්කය / ගණනය

බැටරිය $E = 2$ V දෙයි. $c$ හි $+2$ V ද $d$ හි $0$ ද ඇත.

වෝල්ට්මීටරය: $V_{ab} = 1$ V.

ඇමීටරය: $I = 2$ mA.

වෝල්ට්මීටරය සමග $b$ හි විභවය $1$ V විය යුතු ය. එබැවින් $b$ විභව බෙදනයක මැද ලක්ෂ්‍යයට සම්බන්ධ විය යුතු ය.

ඇමීටරය සමග මාර්ගයේ තිබිය හැක්කේ $1$ kΩ පමණි.

$$R = \frac{2\ \text{V}}{2\ \text{mA}} = 1\ \text{k}\Omega$$

සෑම ජාලයක් ම $c$ හා $a$ කම්බියකින් යා කරයි.

වෙනස් ආකාරවලට සම්බන්ධ කර ඇත්තේ 1 kΩ ප්‍රතිරෝධක පමණි.

පාඨාංක දෙක ම දෙන්නේ (3) පමණි.

(1)

$1$ V ✓, $0.67$ mA ✗

(2)

$2$ V ✗

(3)

$1$ V ✓, $2$ mA ✓

(4)

(5)

$1$

$V_b = \frac{1}{1 + 1} \times 2$

$V_{ab} = 2 - 1$

$0.002$

$I = \frac{2}{1000}$

පරීක්ෂා කිරීම

$E / R$

(2), (4), (5) හි $b$ හි ප්‍රතිරෝධකය හරහා ධාරාවක් නැත. එබැවින් $b$ හි විභවය $d$ හි විභවය ම ය. වෝල්ට්මීටරය $2$ V පෙන්වයි.

(1) හි ඇමීටර ධාරාව $2$ mA ට වඩා අඩු ය.

පාඨාංක දෙක සමග ම ගැළපෙන්නේ (3) පමණි.

වෝල්ට්මීටර පාඨාංකය $1$ V ගැළපේ.

නමුත් ඇමීටරය සමග $b$ හි ඇති 1 kΩ ද මාර්ගයට එයි. ධාරාව ආසන්න වශයෙන් $0.67$ mA පමණි.

$b$ හි ඇති 1 kΩ හරහා ධාරාවක් නැත. එබැවින් $b$ හි විභවය $d$ හි විභවය ම ය.

$$V_{ab} = 2\ \text{V}$$

$b$, 1 kΩ හරහා $d$ පේළියට සම්බන්ධ ය. එය හරහා ධාරාවක් නැත.

නිගමනය

වෝල්ට්මීටරය සමග $1$ V ද ඇමීටරය සමග $2$ mA ද දෙන්නේ රූපය (3) යි.

පිළිතුර වරණය (3) යි.