2020 A/L Physics Past Paper · Question 07 (Sinhala Medium)

භූමිකම්පා තරංග — නිවැරදි නොවන්නේ කුමක් ද?

භූමිකම්පා තරංග පිළිබඳ පහත ප්‍රකාශවලින් නිවැරදි නොවන්නේ කුමක් ද?

  1. (1) සියලු භූමිකම්පා තරංග යාන්ත්‍රික තරංග වන අතර, ඒවා සම්ප්‍රේෂණය වීමට මාධ්‍යයක් අවශ්‍ය වේ.
  2. (2) ප්‍රාථමික (P) තරංග අන්වායාම තරංග වන අතර, ද්විතීයික (S) තරංග තීර්යක් තරංග වේ.
  3. (3) S-තරංගවල ප්‍රවේගය P-තරංගවල ප්‍රවේගයට වඩා අඩුය.
  4. (4) S-තරංග ද්‍රව හා සන මාධ්‍ය දෙකම තුළින් ගමන් කළ හැක.
  5. (5) P-තරංග ද්‍රව හා සන මාධ්‍ය දෙකම තුළින් ගමන් කළ හැක.
Answer and explanation

Answer: (4) S-තරංග ද්‍රව හා සන මාධ්‍ය දෙකම තුළින් ගමන් කළ හැක.

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

ප්‍රකාශ පහෙන් නිවැරදි නොවන එක සෙවිය යුතුය.

සෑම ප්‍රකාශයක්ම පොතේ P, S තරංගවල ගුණ සමඟ සසඳමු.

නිවැරදි ඒවා ඉවත් කර ඉතිරිය තෝරමු.

අදාළ න්‍යාය

භූ කම්පන තරංග ඇති වනුයේ පොළොව තුළ සිදු වන ප්‍රබල කම්පන හෝ පිපිරුම්‌ නිසා ය.

යාන්‌ත්‍රික තරංග සම්‍ප්‍රේෂණය සඳහා ද්‍රව්‍යමය මාධ්‍යයක්‌ අත්‍යවශ්‍ය බව තහවුරු කොට ඇත.

මේවා ධ්වනි තරංග මෙන්‌ අන්වායාම තරංග ලෙස ප්‍රගමනය වේ.

මේ නිසා සන, ද්‍රව හා වායු මාධ්‍ය තුන හරහා ම ගමන්‌ කිරීමට මේ තරංගවලට හැකි ය.

P තරංගවලට වඩා මෙහි ප්‍රධාන වෙනස වන්නේ මේ තරංග තීර්යක්‌ තරංග වීමයි.

මේවායේ ප්‍රවේගය P තරංගවල ප්‍රවේගයෙන්‌ 60% ක්‌ පමණ වේ.

තීර්යක්‌ කම්පන හෙයින්‌ මේවාට ගමන්‌ කළ හැක්කේ සන මාධ්‍ය (පාෂාණ) තුළින්‌ පමණි.

ගැළපිය යුතු නීති:

(i) භූමිකම්පා තරංග යාන්ත්‍රික තරංග වේ. මාධ්‍යයක් අවශ්‍යයි.

(ii) P අන්වායාම, S තීර්යක්.

(iii) vS=0.6 vPv_S = 0.6\,v_P.

(iv) P සන, ද්‍රව, වායු තුනෙහිම ගමන් කරයි.

(v) S සන මාධ්‍යය තුළින් පමණක් ගමන් කරයි. ද්‍රවයකට තීර්යක් කම්පනයක් දරා ගත නොහැක.

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

සෑම විකල්පයක්ම ප්‍රකාශයකි.

"නිවැරදි නොවන" එක සෙවිය යුතු බැවින්, නීති සමඟ ගැළපෙන ප්‍රකාශ හතර පිළිතුර විය නොහැක.

නීතියක් කඩ කරන ප්‍රකාශයම පිළිතුරයි.

තර්කය / ගණනය

සෑම එකක්ම පරීක්ෂා කිරීම:

ප්‍රකාශ (1) නීතිය (i) සමඟ ගැළපේ.

ප්‍රකාශ (2) නීතිය (ii) සමඟ ගැළපේ.

ප්‍රකාශ (3) නීතිය (iii) සමඟ ගැළපේ: 0.6 vP<vP0.6\,v_P < v_P.

ප්‍රකාශ (5) නීතිය (iv) සමඟ ගැළපේ.

ප්‍රකාශ (4) "S-තරංග ද්‍රවය තුළිනුත් ගමන් කරයි" යි කියයි. මෙය නීතිය (v) කඩ කරයි.

සීමා පරීක්ෂාව:

S තරංගය තීර්යක් තරංගයකි.

අංශු ගමන් කරන දිශාවට ලම්බකව චලනය වීමට, මාධ්‍යය හැඩ වෙනසකට විරුද්ධ විය යුතුය.

සනයක් එසේ කරයි.

ද්‍රවයක් ගලා යන බැවින් ලම්බක කම්පනයක් එහි ගමන් කළ නොහැක.

එබැවින් ජල සීමාවේ S තරංගය නැවතේ.

අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි

ප්‍රකාශ (1) නිවැරදියි.

භූමිකම්පා තරංග පාෂාණ අංශුවල කම්පනයෙන් ගමන් කරන යාන්ත්‍රික තරංගයි.

මාධ්‍යයක් අවශ්‍යයි.

ප්‍රකාශ (2) නිවැරදියි.

P අන්වායාම, S තීර්යක්.

ප්‍රකාශ (3) නිවැරදියි.

vS=0.6 vPv_S = 0.6\,v_P බැවින් S මන්දගාමී ය.

ප්‍රකාශ (5) නිවැරදියි.

P තරංග සන, ද්‍රව, වායු තුනෙහිම ගමන් කරයි.

නිගමනය

S තරංග තීර්යක් තරංගයි.

එබැවින් ඒවා සන (පාෂාණ) මාධ්‍යය තුළින් පමණක් ගමන් කරයි.

ප්‍රකාශ (4) නිවැරදි නොවේ.

පිළිතුර (4).

"ද්‍රවයක් තුළින් කුමන තරංගය ගමන් කරයි ද?" කියා ඇසුවහොත්:

අන්වායාම (P) තරංගයට හැකියි.

තීර්යක් (S) තරංගයට නොහැකියි.

පෘථිවියේ ද්‍රව බාහිර න්‍යෂ්ටියේ ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තේ S තරංග සටහන් නොවන්නේ මේ නිසාය.

විභාග ඉඟිය

தமிழ் · English