2021 A/L Physics Past Paper · Question 24 (Sinhala Medium)
තහඩුව එල්ලීමේ ආකාර දෙකකින් ගුරුත්ව කේන්ද්රය
තහඩුව ලක්ෂ්යයෙන් නිදහසේ එල්ලා ඇතිවිට (1) රූපයේ පෙන්වා ඇති අයුරින් සංතුලනය වේ. එය ලක්ෂ්යයෙන් නිදහසේ එල්ලා ඇති විට (2) රූපයේ පෙන්වා ඇති අයුරින් සංතුලනය වේ. තහඩුවේ ගුරුත්ව කේන්ද්රය පිහිටීමට වඩාත්ම ඉඩ ඇති ලක්ෂ්යය වන්නේ,
Answer and explanation
Answer: (2)
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: සිට දක්වා ලක්ෂ්ය අතරින් තහඩුවේ ගුරුත්ව කේන්ද්රය පිහිටීමට වඩාත්ම ඉඩ ඇති ලක්ෂ්යයයි.
අදාළ න්යාය
වස්තුවක ගුරුත්ව කේන්ද්රය යනු එය මත සම්ප්රයුක්ත ගුරුත්ව බලය හෙවත් එහි බර ක්රියාත්මක වන ලක්ෂ්යයයි.
මෙම ප්රශ්නයට යෙදීම
රූපයේ ඇති වස්තු:
රේඛා ඇඳ ඇති තහඩුව.
තන්තුවක්. (1) රූපයේ තහඩුව ලක්ෂ්යයෙන් ද (2) රූපයේ ලක්ෂ්යයෙන් ද එල්ලා ඇත.
(2) රූපයේ හරහා යන සිරස් රේඛාවේ , , , , ලක්ෂ්ය.
තහඩුව මත බල දෙකක් පමණක් ක්රියා කරයි.
තන්තුවේ ආතතිය එය සවි කළ ලක්ෂ්යයේ දී ක්රියා කරයි.
බර ගුරුත්ව කේන්ද්රයේ දී ක්රියා කරයි.
තහඩුව නිශ්චලතාවේ ඇති නිසා බල දෙක විශාලත්වයෙන් සමාන ය, ප්රතිවිරුද්ධ ය, එක ම සිරස් රේඛාවේ ය.
තර්කය / ගණනය
රූපයෙන් කියවන දේ:
(1) රූපයේ ලක්ෂ්යයෙන් එන සිරස් රේඛාව තහඩුව හරහා පහළට යයි.
(2) රූපයේ හරහා යන සිරස් රේඛාව තහඩුව හරහා පහළට යයි.
අදාළ වන නියමය:
ගුරුත්ව කේන්ද්රය එල්ලා ඇති ලක්ෂ්යය හරහා යන සිරස් රේඛාවේ පිහිටයි.
එබැවින් එය සිරස් රේඛා දෙකේ ම පිහිටයි. ඒවා හමුවන ලක්ෂ්යය එයයි.
ලක්ෂ්යයෙන් එන සිරස් රේඛාව තහඩුව මත සලකුණු කරන්න. තහඩුවේ ඇති රේඛා අනුගමනය කරන්න.
එය හි මැද ආසන්නයෙන් ආරම්භ වී කෙළින්ම පහළට යයි.
දැන් (2) රූපයේ තහඩුව මත ද එම රේඛාවම අඳින්න.
එය හරහා යන සිරස් රේඛාව හමුවන්නේ ට පහළින් දෙවැනි ලක්ෂ්යයේ ය.
, , , , , ලක්ෂ්ය එකිනෙකට සමාන දුරින් ඇත.
එබැවින් හමුවන ලක්ෂ්යය ය.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
ට පහළින් දෙවැනි ලක්ෂ්යය ය.
හි දී පමණක් ගුරුත්ව කේන්ද්රය සිරස් රේඛා දෙකේ ම පිහිටයි.
විකල්පය (2).
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
ඇත්තේ හරහා යන රේඛාවේ ය. නමුත් ගෙන් එන රේඛාව එය හමුවන ලක්ෂ්යය එය නොවේ.
යනු ඇසට පෙනෙන තහඩුවේ මැද ය. රේඛා දෙක හමුවන ලක්ෂ්යය නොවේ.
ඇත්තේ හරහා යන රේඛාවේ ය. නමුත් ගෙන් එන රේඛාවේ නැත.
ඇත්තේ හරහා යන රේඛාවේ ය. නමුත් ගෙන් එන රේඛාවේ නැත.
පරීක්ෂා කිරීම
පිළිතුර ගැළපේ ද?
තහඩුවක ගුරුත්ව කේන්ද්රය තහඩුව ඇතුළත පිහිටයි.
තහඩුව ඇතුළත, ට සහ පහළ දාරයට අතර ඇත.
සිට දක්වා සියල්ල හරහා යන රේඛාවේ ඇත. එබැවින් ගෙන් එන රේඛාවේ ද පිහිටිය හැක්කේ එක් ලක්ෂ්යයකට පමණි.
නිගමනය
ගුරුත්ව කේන්ද්රය යනු ලක්ෂ්යයෙන් එන සිරස් රේඛාව හරහා යන සිරස් රේඛාව හමුවන ලක්ෂ්යයයි.
එය ය. පිළිතුර (2) යි.
එල්ලා ඇති වස්තුවක් නිශ්චලව පවතින්නේ එහි ගුරුත්ව කේන්ද්රය එල්ලා ඇති ලක්ෂ්යයට කෙළින්ම පහළින් ඇති විට පමණි.
ලක්ෂ්ය දෙකකින් එල්ලා සිරස් රේඛා දෙකම අඳින්න. ගුරුත්ව කේන්ද්රය ඒවා හමුවන තැන ය.
විභාග ඉඟිය