2018 A/L Physics Past Paper · Question 05 (Sinhala Medium)
ප්‍රකාශ උපකරණ — සාමාන්‍ය සීරුමාරුව
සාමාන්‍ය සීරුමාරුවේ ඇති ප්‍රකාශ උපකරණ සම්බන්ධයෙන් කර ඇති පහත ප්‍රකාශවලින් කුමක් සත්‍ය නොවේ ද?
Answer and explanation
Answer: (2) සරල අණ්වීක්ෂයක් භාවිතයෙන් කුඩා අකුරු කියවීමේ දී අවිදුර දෘෂ්ටිකත්වයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයකුට දුර දෘෂ්ටිකත්වයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයකුට වඩා වැඩි වාසියක් අත් වේ.
ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: සාමාන්‍ය සීරුමාරුවේ ඇති ප්‍රකාශ උපකරණ පිළිබඳ ප්‍රකාශවලින් සත්‍ය නොවන්නේ කුමක් ද?
ප්‍රධාන අදහස අවිදුර ලක්ෂ්‍යය යි: ඇසට පැහැදිලිව පෙනෙන ළඟම ලක්ෂ්‍යය.
අදාළ න්‍යාය
මේ පරාසයෙහි ඇසට ආසන්නතම ලක්ෂ්‍යය ඇසෙහි 'අවිදුර ලක්ෂ්‍යය' ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඒ ලක්ෂ්‍යයට ඇසෙහි සිට ඇති දුර 'විශද දෘෂ්ටියෙහි අවම දුරයි'.
නරඹනු ලබන වස්තුව කාවයේ ප්‍රධාන නාභියට මැතින් වූ පිහිටීමක කාවය ඉදිරියේ තබා එහි අතාත්වික, උඩුකුරු විශාලිත ප්‍රතිබිම්බයක් තනා ගනු ලැබේ.
එවිට ඒ ප්‍රතිබිම්බය උපනෙතට වස්තුවක් වෙමින් වඩාත් විශාල වූ, යටිකුරු, අතාත්වික ප්‍රතිබිම්බයක් තනයි.
මෙසේ අවසාන ප්‍රතිබිම්බය අනන්තයේ තනා ගත් විට දූරේක්ෂය සාමාන්‍ය සීරුමාරුවෙහි ඇතැයි කියනු ලැබේ.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
සාමාන්‍ය සීරුමාරුවේ දී සරල අණ්වීක්ෂයේ ප්‍රතිබිම්බය අවිදුර ලක්ෂ්‍යය හි ඇත.
එවිට විශාලනය
අවිදුර දෘෂ්ටිකත්වය ඇති අයට කුඩා ය. එබැවින් විශාලනය කුඩා ය.
දුර දෘෂ්ටිකත්වය ඇති අයට විශාල ය. එබැවින් විශාලනය විශාල ය.
එබැවින් අවිදුර දෘෂ්ටිකත්වය ඇති අයට වාසියක් නැත. ප්‍රකාශය (2) සත්‍ය නොවේ.
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
මෙම වරණය කියන්නේ: සරල අණ්වීක්ෂයක, වස්තුවෙහි ප්‍රතිබිම්බය අතාත්වික වේ.
වස්තුව නාභිය තුළ ඇත. ප්‍රතිබිම්බය අතාත්වික, උඩුකුරු හා විශාල ය. එබැවින් මෙය සත්‍ය යි.
අප සොයන්නේ සත්‍ය නොවන ප්‍රකාශය යි. එබැවින් මෙය වැරදි ය.
මෙම වරණය කියන්නේ: සංයුක්ත අණ්වීක්ෂයක උපනෙත සරල අණ්වීක්ෂයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
සරල අණ්වීක්ෂයක් වස්තුවක් බලන්නාක් මෙන්, උපනෙත පළමු ප්‍රතිබිම්බය බලයි. එබැවින් මෙය සත්‍ය යි.
මෙම වරණය කියන්නේ: සංයුක්ත අණ්වීක්ෂයක, අවසාන ප්‍රතිබිම්බය යටිකුරු වේ.
අවනෙත තාත්වික, යටිකුරු ප්‍රතිබිම්බයක් දෙයි. උපනෙත එය යටිකුරුව ම තබයි. එබැවින් මෙය සත්‍ය යි.
මෙම වරණය කියන්නේ: නක්ෂත්‍ර දුරේක්ෂයක, වස්තු දුර හා ප්‍රතිබිම්බ දුර දෙකම ඉතා විශාල ය.
වස්තුව ඉතා දුරින් ඇත. සාමාන්‍ය සීරුමාරුවේ දී ප්‍රතිබිම්බය අනන්තයේ ඇත. එබැවින් මෙය සත්‍ය යි.
නිගමනය
අවිදුර දෘෂ්ටිකත්වය ඇති අයට කුඩා බැවින් විශාලනය ද කුඩා ය.
පිළිතුර වරණ (2): මෙම ප්‍රකාශය සත්‍ය නොවේ.
ළඟ හොඳින් පෙනෙන අයට අණ්වීක්ෂයෙන් වැඩි වාසියක් ලැබේ
විශාලනය මත රඳා පවතී. විශාල අයට (දුර දෘෂ්ටිකත්වය) විශාලනය විශාල ය.