2018 A/L Physics Past Paper · Question 12 (Sinhala Medium)
ඒකතල බලවල සම්ප්රයුක්තයේ දිශාව
(a) රූපයේ පෙන්වා ඇති පරිදි සහ යනු වස්තුවක් මත ක්රියාකරන විශාලත්වයෙන් සමාන ඒකතල බල පහකි. මෙම බලවල සම්ප්රයුක්තයේ දිශාව වඩාත් ම හොඳින් නිරූපණය වන්නේ පහත කුමන රූපයෙන් ද?
Answer and explanation
Answer: (4) රූපය (4)
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
අප දන්නා දේ: විශාලත්වය ලෙස සමාන A, B, C, D, E යන බල පහක් වස්තුවක් මත ක්රියා කරයි.
සෙවිය යුත්තේ: ඒවායේ සම්ප්රයුක්තයේ දිශාව පෙන්වන්නේ කුමන රූපය ද?
අදාළ න්යාය
බල පද්ධතිය එකිනෙකට ලම්බක වූ ඕනෑ ම දිශා දෙකකට විභේදනය කරනු ලැබේ.
මෙම ප්රශ්නයට යෙදීම
රූපයෙන්, සෑම බලයක් ම අක්ෂ සමඟ 45° කින් ඇත.
A: ඉහළට හා දකුණට.
B: ඉහළට හා දකුණට.
C: පහළට හා දකුණට.
D: පහළට හා දකුණට.
E: පහළට හා වමට.
සෑම බලයක් ම සංරචක දෙකකට විභේදනය කරමු: තිරස් සංරචකය () හා සිරස් සංරචකය ().
දකුණට . ඉහළට .
45° දී සෑම සංරචකයක් ම වේ. මෙම ඒකකයෙන් ගණන් කරමු. එවිට සෑම සංරචකයක් ම හෝ වේ.
තර්කය / ගණනය
A හා E
A යනු .
E යනු .
ඒවා එකම විශාලත්වයෙන් යුතු ය, ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවලට යොමු වී ඇත.
එබැවින් ඒවායේ එකතුව ශුන්ය වේ.
B
B ඉහළට හා දකුණට යොමු වී ඇත.
එබැවින් B යනු .
C හා D
C හා D දෙක ම පහළට හා දකුණට යොමු වී ඇත.
එක් එකක් .
දෙක එකතුව .
දැන් සංරචක එකතු කරමු.
තිරසට:
සිරසට:
එබැවින් සම්ප්රයුක්තය , ඒකකවලින්.
තිරසට බැවින් එය දකුණට යයි.
බැවින් එය මඳක් පහළට යයි.
එය තිරසට ආසන්න වශයෙන් පහළින් ඇත.
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
මෙම වරණය කියන්නේ: රූපය (1), ඉහළට හා දකුණට යන ඊතලයක්.
නමුත් බැවින් සම්ප්රයුක්තය පහළට යයි.
එබැවින් මෙය වැරදි ය.
මෙම වරණය කියන්නේ: රූපය (2), තියුණු ලෙස ඉහළට යන ඊතලයක්.
නමුත් සම්ප්රයුක්තය දකුණට හා මඳක් පහළට යයි.
මෙම වරණය කියන්නේ: රූපය (3), පහළට හා වමට යන ඊතලයක්.
නමුත් බැවින් සම්ප්රයුක්තය දකුණට යයි.
මෙම වරණය කියන්නේ: රූපය (5), ඉහළට හා වමට යන ඊතලයක්.
නමුත් සම්ප්රයුක්තය දකුණට හා පහළට යයි. එය ප්රතිවිරුද්ධ දිශාව යි.
පරීක්ෂා කිරීම
කෙටි පරීක්ෂාවක්.
A හා E එකම රේඛාවේ, එකම විශාලත්වයෙන්, ප්රතිවිරුද්ධ දිශාවලට ඇත. ඒවායේ එකතුව ශුන්ය වේ.
එබැවින් ඉතිරි වන්නේ B, C, D පමණි. දෙකක් පහළට, එකක් ඉහළට.
එබැවින් සම්ප්රයුක්තය පහළට හා දකුණට යා යුතු ය.
නිගමනය
සම්ප්රයුක්තය : දකුණට හා මඳක් පහළට.
පිළිතුර රූපය (4).