2018 A/L Physics Past Paper · Question 19 (Sinhala Medium)
රසදිය-වීදුරු උෂ්ණත්වමාන P, Q
සහ යන රසදිය-වීදුරු උෂ්ණත්වමාන දෙකක් හි රසදිය බල්බය හි රසදිය බල්බයට වඩා විශාල වන පරිදි නිර්මාණය කර ඒ දෙකම පරාසයේ දී ක්රමාංකනය කළ යුතුව ඇත. බල්බ දෙකෙහි ම බිත්තිවලට එකම ඝනකම ඇති බව උපකල්පනය කරන්න. පහත ප්රකාශ සලකා බලන්න.
සුදුසු ඒකාකාර සිදුරු අරයයන් සහිත කේශික නළ භාවිත කරමින් උෂ්ණත්වමාන දෙක,
(A) සහ සලකුණු අතර එකම කේශික දිග ලැබෙන පරිදි නිර්මාණය කළ හැකි ය.
(B) මනින උෂ්ණත්වයේ ශීඝ්ර වෙනස්වීම් සඳහා එකම ප්රතිචාර කාලය ලැබෙන පරිදි නිර්මාණය කළ හැකි ය.
(C) උෂ්ණත්වමානයේ සංවේදිතාව උෂ්ණත්වමානයේ සංවේදිතාවට වඩා වැඩි වන පරිදි නිර්මාණය කළ හැකි ය.
ඉහත ප්රකාශවලින්,
Answer and explanation
Answer: (4) A සහ C පමණක් සත්ය වේ.
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
අප දන්නා දේ: P හි බල්බය Q හි බල්බයට වඩා විශාල ය.
බල්බ දෙකෙහි ම බිත්තිවලට එකම ඝනකම ඇත.
සෙවිය යුත්තේ: සුදුසු සිදුරු අරයකින් වෙනස් කළ හැක්කේ කුමක් ද, නොහැක්කේ කුමක් ද යන්න.
අදාළ න්යාය
ඒකාකාර හරස්කඩින් යුතු වීදුරු කේශික නළයක කුහරය තුළ ඇති රසදිය කඳක දිග මේ උෂ්ණත්වමානයෙහි උෂ්ණත්වමිතික ගුණයයි.
සන්ධියෙහි තාප ධාරිතාව ඉතා කුඩා ය. ඒ නිසා ඉක්මනින් ප්රතිචාර දක්වයි.
ප්රධාන අදහස.
රසදියේ පරිමාවේ වැඩි වීම සිදුර දිගේ පැතිරේ. එය රසදිය කඳේ දිගෙහි වැඩි වීම යි.
මෙහි බල්බයේ පරිමාව ය. සිදුරු අරය ය.
ප්රතිචාර කාලය බල්බයේ තාප ධාරිතාව හා බිත්තියේ ඝනකම මත රඳා පවතී. සිදුර එය වෙනස් නොකරයි.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
වරණ A, B හා C වලින් සැදී ඇත.
සෑම ප්රකාශයක් ම වෙන වෙන ම පරීක්ෂා කරන්න. ඉන්පසු ගැළපෙන වරණය සොයන්න.
තර්කය / ගණනය
0 °C – 100 °C අතර එක ම කේශික දිග
P හි බල්බය විශාල ය. එබැවින් එහි රසදිය වැඩියෙන් ප්රසාරණය වේ.
P ට පළල් සිදුරක් දෙන්න. එවිට රසදිය කඳ එම දිගම ඉහළ යයි.
එබැවින් දෙකට ම 0 °C සිට 100 °C දක්වා එකම දිග තිබිය හැකි ය. A සත්ය වේ.
A
එක ම ප්රතිචාර කාලය
P හි රසදිය වැඩි ය. එබැවින් වැඩි තාපයක් ඇතුළට යා යුතු ය.
බිත්තිවලට එකම ඝනකම ඇත. එබැවින් තාපය එම අනුපාතයෙන් ම වේගයෙන් ඇතුළට නොයයි.
P සෙමින් රත් වේ. සිදුරට මෙය වෙනස් කළ නොහැක. B අසත්ය වේ.
B
P හි සංවේදිතාව වැඩි ය
සංවේදිතාව යනු සෑම කට ම රසදිය කඳ ගමන් කරන දුර යි.
එය සමග වෙනස් වේ.
P හි විශාල ය. එයට එකම හෝ සිහින් සිදුරක් දෙන්න. එවිට P හි සංවේදිතාව වැඩි ය. C සත්ය වේ.
C
B පමණක් අසත්ය වේ.
විශාල බල්බයකට වැඩි තාපයක් අවශ්ය ය. එකම බිත්ති සමග එය සෙමින් ප්රතිචාර දක්වයි.
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
මෙම වරණය කියන්නේ: A පමණක් සත්ය වේ.
A සත්ය ය. නමුත් C ද සත්ය ය. මෙම වරණය C අත්හරියි.
එබැවින් මෙය වැරදි ය.
මෙම වරණය කියන්නේ: B පමණක් සත්ය වේ.
නමුත් B අසත්ය ය. විශාල බල්බයක් සැමවිට ම සෙමින් ප්රතිචාර දක්වයි.
මෙම වරණය කියන්නේ: B සහ C පමණක් සත්ය වේ.
C සත්ය ය. නමුත් B අසත්ය ය.
මෙම වරණය කියන්නේ: A, B සහ C සියල්ල ම සත්ය වේ.
A සහ C සත්ය ය. නමුත් B අසත්ය ය.
නිගමනය
A සත්ය ය. B අසත්ය ය. C සත්ය ය.
සිදුර කුමක් වුව ද විශාල බල්බය සෙමින් ප්රතිචාර දක්වයි.
පිළිතුර වරණ (4): A සහ C පමණක් සත්ය වේ.
ගවේෂණය කරන්න
P හි බල්බය Q හි බල්බයට වඩා විශාල ය.
පළල් සිදුරක් සමග P ට ද 0 සිට 100 දක්වා එකම දිගක් ඉහළ යා හැකි ය. එබැවින් A සත්ය වේ.
සිහින් සිදුරක් සමග සෑම කට ම P හි රසදිය කඳ වැඩියෙන් ඉහළ යයි. එබැවින් C සත්ය වේ.
උණුසුම් ජලයේ ගිල්වූ විට කුඩා බල්බය පළමුව රත් වේ. විශාල බල්බය පසුපසින් යයි. එබැවින් B අසත්ය වේ.