2018 A/L Physics Past Paper · Question 37 (Sinhala Medium)

Answer: (1) රූපය (1)

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ: කාචය ඉහළට යන විට 23 හි ප්‍රතිබිම්බය වෙනස් වන්නේ කෙසේ ද?

කාචය ඉහළට යන විට වස්තු දුර $u$ වැඩි වේ.

අදාළ න්‍යාය

6. වස්තුව F හා P අතර තැබූ විට අතාත්වික, උඩුකුරු, වස්තුවට වඩා විශාල ප්‍රතිබිම්බයක් සැදේ.

4. වස්තුව F හා 2F අතර තැබූ විට නාභීය දුර මෙන් දෙගුණයටත් වඩා දුරින් තාත්වික, යටිකුරු, වස්තුවට වඩා විශාල ප්‍රතිබිම්බයක් සැදේ.

2. වස්තුව 2Fට දුරින් තැබූ විට නාභියට පිටතින්, තාත්වික, යටිකුරු සහ වස්තුවට වඩා කුඩා ප්‍රතිබිම්බයක් සැදේ.

අවශ්‍ය සමීකරණ

$\frac{1}{v} - \frac{1}{u} = \frac{1}{f}$

$m = \frac{v}{u}$

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

සෑම වරණයක ම කාචය ඉහළට යන විට පෙනෙන ප්‍රතිබිම්බ වමේ සිට දකුණට පෙන්වයි.

කරුණු දෙකක් බලමු.

ප්‍රමාණය: විශාල ද, කුඩා ද.

හැඩය: උඩුකුරු ද, 180° කින් හැරුණා ද, දර්පණයක මෙන් මාරු වුණා ද.

තර්කය / ගණනය

අවස්ථාව 1: $u \approx 0$, කාචය අංකය මත

$23$

කාචය කඩදාසිය ආසන්න වශයෙන් ස්පර්ශ කරයි.

එය පැතලි වීදුරු කැබැල්ලක් මෙන් ක්‍රියා කරයි.

එබැවින් 23 එම ප්‍රමාණයෙන් ම, උඩුකුරු ව පෙනේ.

අවස්ථාව 2: $0 < u < f$

$23, විශාල$

අංකය නාභිය තුළ ඇත.

ප්‍රතිබිම්බය අතාත්වික, උඩුකුරු, වස්තුවට වඩා විශාල ය.

$u$, $f$ ට ළං වන විට ප්‍රතිබිම්බය විශාල වේ.

$u = f$ හි දී ප්‍රතිබිම්බය ඉතා දුරින් ඇත.

ඉන් ඔබ්බට ප්‍රතිබිම්බය තාත්වික ය, යටිකුරු ය.

යටිකුරු යනු ඉහළ පහළටත් වම දකුණටත් හැරීම යි. එය 180° හැරීමකි.

අවස්ථාව 3: $f < u < 2f$

$180° කින් හැරුණු, විශාල$

ප්‍රතිබිම්බය තාත්වික, යටිකුරු, වස්තුවට වඩා විශාල ය.

එබැවින් 180° කින් හැරුණු විශාල 23 ක් පෙනේ.

අවස්ථාව 4: $u > 2f$

$180° කින් හැරුණු, කුඩා$

ප්‍රතිබිම්බය තාත්වික, යටිකුරු, වස්තුවට වඩා කුඩා ය.

කාචය ඉහළට යන තරමට එය කුඩා වේ.

එබැවින් පිළිවෙළ: කුඩා උඩුකුරු, විශාල උඩුකුරු, ඉන්පසු විශාල හැරුණු, කුඩා හැරුණු.

මෙය පෙන්වන්නේ රූපය (1) පමණි.

පරීක්ෂා කිරීම

කෙටි පරීක්ෂාවක්.

කාචයකින් ලැබෙන තාත්වික ප්‍රතිබිම්බය සම්පූර්ණයෙන් හැරේ.

කාචයක් කිසි විටෙක වම හා දකුණ පමණක් මාරු නොකරයි. තල දර්පණයක් එය කරයි.

එබැවින් දර්පණ හැඩ ඇති රූපය (2) හා රූපය (3) වැරදි ය.

නිගමනය

$u < f$ වන විට උඩුකුරු ව විශාල වේ.

$u > f$ වූ පසු 180° කින් හැරී, ඉන්පසු කුඩා වේ.

පිළිතුර රූපය (1).

කාච ප්‍රතිබිම්බවල යටිකුරු යනු 180° හැරීමකි.

පිටුව හරවා බැලුවොත් එම හැඩය ම පෙනේ. දර්පණය වෙනස් ය.

විභාග ඉඟිය

ගවේෂණය කරන්න

කාචය කඩදාසිය මත ඇත. 23 එම ප්‍රමාණයෙන් ම පෙනේ.

කාචය ඉහළට යයි. 23 විශාල වේ. එය උඩුකුරු ව ම පවතී.

නාභියේ දී ප්‍රතිබිම්බය ඉතා විශාල වේ. එය පැහැදිලි නැත.

නාභියෙන් ඔබ්බට 23 සම්පූර්ණයෙන් හැරේ. කාචය ඉහළට යන තරමට එය කුඩා වේ.