2018 A/L Physics Past Paper · Question 46 (Sinhala Medium)
කඹ ඇදීම — කඹයේ ආතතිය
ඒකාකාර සවිශක්තියකින් යුත් කඹයක් යොදා ගනිමින් කණ්ඩායම් දෙකක් රූපයේ පෙනෙන පරිදි තද තිරස් සමතල පෘෂ්ඨයක් මත කඹ ඇදීමේ තරගයක් ආරම්භ කරති. කණ්ඩායම් දෙකම සමාන බල යොදන අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කඹය මත වූ ලක්ෂ්‍යය චලිත නොවේ. මෙම අවස්ථාව පිළිබඳ ව කර ඇති පහත ප්‍රකාශ සලකන්න.
(A) කණ්ඩායම් දෙකේ එක් එක් සාමාජිකයා කඹය මත සමාන බල යොදනු ලබන්නේ නම්, කඹයේ හැම තැනම ආතතියේ විශාලත්වය සමාන වේ.
(B) කඹය මත ආතතියේ විශාලත්වය එහි භේදක ආතතිය ඉක්මවා යයි නම්, කඹය කැඩෙනුයේ සහ අතර පිහිටි ලක්ෂ්‍යයකින් පමණි.
(C) පුද්ගලයකු විසින් කඹය මත යෙදිය හැකි උපරිම බලයේ විශාලත්වය පුද්ගලයාගේ පාද සහ පෘෂ්ඨය අතර ස්ථිතික ඝර්ෂණ සංගුණකය මත රඳා පවතී.
ඉහත ප්‍රකාශවලින්,
Answer and explanation
Answer: (4) B සහ C පමණක් සත්‍ය වේ.
ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
කඹය නොසෙල්වේ. එහි ආතතිය ගැන ප්‍රකාශ තුන පරීක්ෂා කරමු.
අදාළ න්‍යාය
වස්තූන් දෙකක් අතර අන්තර්ක්‍රියාවක දී (ගැටුමකදී) ඒවා එකිනෙක අතර සමාන සහ ප්‍රතිවිරුද්ධ බල ක්‍රියාත්මක වේ.
මෙම චලිතය නැත හොත් ලිස්සීම යන්තමින් ඇරඹෙන මොහොතේ දී ක්‍රියාත්මක වන ඝර්ෂණ බලය සීමාකාරී ඝර්ෂණ බලය ලෙස හැඳින්වේ.
ප්‍රධාන අදහස: කඹය නොසෙල්වේ. එබැවින් එහි සෑම කොටසක් ම සමතුලිත ය.
එක් අයෙකු සිටින තැන කඹ කොටස බලමු.
මැද පැත්තේ ආතතිය = පිට පැත්තේ ආතතිය + ඔහුගේ ඇදීම.
එබැවින් ආතතිය කෙළවරවල කුඩා ය. මැද, – අතර, විශාලතම ය.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
සෑම වරණයක් ම A, B, C හි සංයෝජනයකි.
එක් එක් ප්‍රකාශය වෙන වෙන ම පරීක්ෂා කරමු. ඉන්පසු වරණය තෝරමු.
තර්කය / ගණනය
ආතතිය හැම තැනම සමාන ය
සෑම කෙනෙක් ම න් අදියි යැයි සිතමු. අවසාන පුද්ගලයාට පිටුපසින් ආතතිය 0. ඔහුට ඉදිරියෙන් . ඉන්පසු , … – අතර . එබැවින් හැම තැනම සමාන නොවේ.
A
– අතර පමණක් කැඩේ
ආතතිය විශාලතම – අතර පමණි. කණ්ඩායම් දෙකේ මුළු ඇදීම ම එහි ඇත. කඹය හැම තැනම එක සේ ශක්තිමත් ය; එබැවින් පළමුව කැඩෙන්නේ එතැනිනි.
B
උපරිම බලය මත රඳා පවතී
ඔබ කඹය අදින විට කඹය ඔබව පසුපසට අදියි. බිමේ ඝර්ෂණය ඔබව රඳවා ගත යුතු ය. ඝර්ෂණය දක්වා පමණි. එබැවින් උපරිම ඇදීම මත රඳා පවතී.
C
A අසත්‍ය ය.
සෑම කෙනෙක් ම තම තැනේ දී තම ඇදීම එකතු කරයි.
එබැවින් ආතතිය කඹය දිගේ පියවරෙන් පියවර වෙනස් වේ.
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
මෙම වරණය කියන්නේ: A පමණක් සත්‍ය වේ.
නමුත් A අසත්‍ය ය.
B හා C සත්‍ය ය; නමුත් මෙය ඒවා අත්හරියි.
එබැවින් මෙය වැරදි ය.
මෙම වරණය කියන්නේ: B පමණක් සත්‍ය වේ.
B සත්‍ය ය. නමුත් C ද සත්‍ය ය; මෙය C අත්හරියි.
මෙම වරණය කියන්නේ: A සහ B පමණක් සත්‍ය වේ.
C සත්‍ය ය; නමුත් මෙය C අත්හරියි.
මෙම වරණය කියන්නේ: A, B සහ C සියල්ල ම සත්‍ය වේ.
නමුත් A අසත්‍ය ය. එබැවින් "තුනම" හරි විය නොහැකි ය.
නිගමනය
B සත්‍ය ය. C සත්‍ය ය.
A අසත්‍ය ය: ආතතිය මැද දෙසට වැඩි වේ.
පිළිතුර වරණ (4).
ගවේෂණය කරන්න
කණ්ඩායම් දෙක ම කඹය සමාන බලවලින් අදින බැවින් ලක්ෂ්‍යය නොසෙල්වේ.
අවසාන පුද්ගලයා අසල කඹයේ ඇත්තේ එක් අයෙකුගේ ඇදීම පමණි; මැදට එන විට එක් එක් අයගේ ඇදීම එකතු වේ.
එබැවින් ආතතිය විශාලතම වන්නේ හා අතර ය; කඹය කැඩෙන්නේ එතැනිනි.
එක් අයෙකුට ඇදිය හැකි උපරිම බලය ඔහුගේ පාද හා බිම අතර ඝර්ෂණය මත රඳා පවතී; ලිස්සන බිමේ පාද ලිස්සයි.