2018 A/L Physics Past Paper · Question 47 (Sinhala Medium)
ලෝහ සහිත ලී ඝනක පාවීම — ගිලෙන ගැඹුර
රූපයේ පෙන්වා ඇත්තේ එකම ද්රව්යයෙන් සාදන ලද සර්වසම මාන සහිත ඒකාකාර ලී ඝනක තුනක් සහ සර්වසම ඒකාකාර ලෝහ ඝනක තුනක් යොදා ගනිමින් සාදන ලද සහ වස්තු තුනකි. සහ හි ලෝහ ඝනක පිළිවෙළින් ලී ඝනකවල උඩට සහ යටට අලවා ඇත. හි ලෝහ ඝනකය රූපයේ පෙනෙන පරිදි ලී ඝනකය තුළ ඔබ්බවා ඇත. සහ වස්තු තුන දැන් ඒවායේ දිශානතිය වෙනස් නොවන සේ සෙමින් පහත් කර ජල තටාකයක සිරස් ව පාවීමට සලස්වනු ලැබේ. ලී ඝනක ජලය තුළට ගිලී ඇති ගැඹුරු පිළිවෙළින් සහ නම්, පහත සම්බන්ධතාවලින් කුමක් සත්ය වේ ද?
Answer and explanation
Answer: (5)
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: තුනෙන් කුමක ලී ඝනකය වඩාත් ගැඹුරට ගිලේ ද?
අදාළ න්යාය
ද්රවයක් තුළ වස්තුවක් ඉපිලී පැවතීමට නම් එය මත යෙදෙන බල සමතුලිතව තිබිය යුතුයි.
පාවෙන වස්තුවකට:
බර = උඩුකුරු තෙරපුම.
උඩුකුරු තෙරපුම = (විස්ථාපිත ජලයේ පරිමාව) × .
අවශ්ය සමීකරණ
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
අකුරු:
ලී ඝනකයේ පාදයේ වර්ගඵලය . ලී පරිමාව , ඝනත්වය .
ලෝහ පරිමාව , ඝනත්වය .
සෑම වරණයක ම ගැඹුරු හි අනුපිළිවෙළක් ඇත.
තර්කය / ගණනය
තුනෙහි ම එක සේ:
එකම ලී ඝනකය, එකම ලෝහ ඝනකය, එකම ජලය.
වෙනස් වන්නේ එක දෙයක් පමණි: ලෝහය ඇත්තේ කොතැන ද?
ප්රශ්න දෙකක් අසමු.
1. වස්තුව කොතරම් බර ද?
2. ලීය හැර වෙනත් යමක් ජලය විස්ථාපනය කරයි ද?
(A) ලෝහය උඩින්
ලෝහය ජලයෙන් පිටත ඇත.
එබැවින් ජලය විස්ථාපනය කරන්නේ ලීය පමණි.
(B) ලෝහය යටින්
බර (A) හි බර ම ය.
නමුත් දැන් ලෝහය ජලය තුළ ඇත.
එය ද ජලය විස්ථාපනය කරයි.
එබැවින් ලීයට එතරම් ගැඹුරට ගිලීමට අවශ්ය නැත.
(C) ලෝහය ලීය තුළ ඔබ්බවා ඇත
ලෝහයට ඉඩ සෑදීමට ලීයෙන් කොටසක් කපා ඉවත් කළා.
එබැවින් (C) මඳක් සැහැල්ලු ය.
ලෝහය ජලයෙන් පිටත ඇත. ජලය විස්ථාපනය කරන්නේ ලීය පමණි.
දැන් සසඳමු.
දෙවැන්න ධන වන්නේ ලී ජලයට වඩා සැහැල්ලු නිසා ය ().
H_A
H_C
H_B
(A) වඩාත් ගැඹුරට ගිලේ.
(C) මඳක් අඩුවෙන් ගිලේ.
(B) අඩුවෙන් ම ගිලේ.
පරීක්ෂා කිරීම
අන්ත අවස්ථා පරීක්ෂා කරමු.
ලී ජලය තරම් බර නම් (): .
ලී කිසිම බරක් නැති තරම් නම් (): .
දෙක ම අපේ අනුපිළිවෙළ සමඟ ගැළපේ.
නිගමනය
පිළිතුර වරණ (5).
ගවේෂණය කරන්න
වස්තු තුන සෙමින් ජලයට පහත් කර පාවීමට ඉඩ හරිනු ලැබේ.
එක් එක් වස්තුව තම බරට සමාන ජලයක් විස්ථාපනය කරන තුරු ගිලේ.
හි ජලය යට ඇති ලෝහය ද ජලය විස්ථාපනය කරන බැවින් එහි ලීය අඩුවෙන් ගිලේ.
හි ලී අඩු බැවින් එය ට වඩා සැහැල්ලු ය: .