2019 A/L Physics Past Paper · Question 19 (Sinhala Medium)

Answer: (5) අධිකර සහ 6 : 5

දී ඇති තොරතුරු

දී ඇති දෑ:

පරිපූර්ණ පරිණාමකයක ක්ෂමතාව අහිමි නොවේ.

ක්ෂමතාව $P = 60$ W ය.

ප්‍රාථමික ධාරාව $I_p = 6$ A ය.

ප්‍රතිදාන වෝල්ටීයතාව $V_s = 12$ V ය.

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ:

පරිණාමකයේ වර්ගය, අධිකර හෝ අවකර.

ධාරා අනුපාතය $I_p : I_s$.

අදාළ න්‍යාය

පරිපූර්ණ පරිණාමකයක ක්ෂමතාව අහිමි නොවේ.

ප්‍රදාන ක්ෂමතාව ප්‍රතිදාන ක්ෂමතාවට සමාන ය.

$$V_pI_p = V_sI_s = P$$

$V_s$ යනු $V_p$ ට වඩා වැඩි නම් එය අධිකර පරිණාමකයකි.

$V_s$ යනු $V_p$ ට වඩා අඩු නම් එය අවකර පරිණාමකයකි.

මේ අනුව, අධිකර පරිණාමකයේ ද්විතීයිකයේ ගලන ධාරාව ප්‍රාථමිකයේ ධාරාවට වඩා අඩු වේ.

අවශ්‍ය සමීකරණ

$V_pI_p = V_sI_s = P$

$\frac{I_p}{I_s} = \frac{V_s}{V_p}$

මෙම ප්‍රශ්නයට යෙදීම

සැලැස්ම:

මුලින් ක්ෂමතාවෙන් $V_p$ සොයමු.

වර්ගය සඳහා $V_p$ සහ $V_s$ සසඳමු.

ඉන්පසු ක්ෂමතාවෙන් $I_s$ සොයමු.

අවසානයේ අනුපාතය $I_p : I_s$.

තර්කය / ගණනය

$10$

$V_p = \frac{P}{I_p} = \frac{60}{6}$

$5$

$I_s = \frac{P}{V_s} = \frac{60}{12}$

$1.2$

$I_p : I_s = 6 : 5$

$\text{අධිකර}$

පරීක්ෂා කිරීම

ඒකක පරීක්ෂාව:

$\dfrac{\text{W}}{\text{A}} = \text{V}$

$\dfrac{\text{W}}{\text{V}} = \text{A}$

සෑම අගයක් ම නිවැරදි ඒකකයේ ඇත.

මෙය සාධාරණ ද?

වෝල්ටීයතාව 10 V සිට 12 V දක්වා ඉහළ යයි.

ධාරාව 6 A සිට 5 A දක්වා අඩු වේ.

ප්‍රදාන ක්ෂමතාව: $10 \times 6 = 60$ W.

ප්‍රතිදාන ක්ෂමතාව: $12 \times 5 = 60$ W.

ඒවා සමාන ය.

$Ip / (P / Vs)$

නිගමනය

$I_p : I_s = 6 : 5$

$V_p = 10$ V සහ $V_s = 12$ V.

වෝල්ටීයතාව ඉහළ යයි. එබැවින් එය අධිකර පරිණාමකයකි.

$I_s = 5$ A, එබැවින් $I_p : I_s = 6 : 5$.

පිළිතුර වරණය (5) යි.

අධිකර පරිණාමකයක ධාරාවත් වැඩි වේ යැයි සිතීම.

ක්ෂමතාව වෙනස් නොවේ.

වෝල්ටීයතාව ඉහළ යන පැත්තේ ධාරාව එම අනුපාතයෙන් ම අඩු වේ.