2020 A/L Physics Past Paper · Question 02 (Sinhala Medium)

Answer: (3) $3.78$ mm

දී ඇති තොරතුරු

අප දන්නා දේ:

පිච් $p = 0.5$ mm.

වෘත්ත පරිමාණයේ කොටස් $N = 50$.

රූප (a): ස්පර්ශ වන විට වෘත්ත පරිමාණය ප්‍රධාන රේඛාවේ $3$ වන කොටසේ සිටී.

රූප (b): ප්‍රධාන පරිමාණය $3.5$ mm පෙන්වයි (ඉහළින් $3$ mm සලකුණ, යටින් අර්ධ-මිලිමීටර සලකුණ පෙනේ).

වෘත්ත පරිමාණය $31$ වන කොටසේ සිටී.

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ: මූලාංක වරද ශෝධනය කළ, ලෝහ ගෝලයේ නිවැරදි විෂ්කම්භය.

අදාළ න්‍යාය

කරකැවීමේ දී ඉස්කුරුප්පුව ගමන්‌ කරන දුර එහි කුඩා ම මිනුම වේ.

මෙම දෝෂය ඉස්කුරුප්පු ආමානයේ මූලාංක වරද ලෙස හැඳින්වේ.

ශෝධනය සඳහා මෙම අගය අදාළ පාඨාංකයෙන්‌ අඩු කළ යුතු ය.

අවශ්‍ය සමීකරණ

$LC = \frac{p}{N}$

$R = m + c \times LC$

$e = z \times LC$

$D = R - e$

මෙම ප්‍රශ්නයට යෙදීම

සැලැස්ම:

මුලින්ම කුඩා ම මිනුම සොයන්න.

පසුව රූප (a) සිට මූලාංක වරද සොයන්න.

පසුව රූප (b) සිට ගෝලයේ පාඨාංකය සොයන්න.

අවසානයේ පාඨාංකයෙන් මූලාංක වරද අඩු කරන්න.

තර්කය / ගණනය

$0.01$

$LC = \frac{0.5}{50}$

$+0.03$

$e = 3 \times 0.01$

$3.5$

$m = 3.5\ \text{mm}$

$0.31$

$c \times LC = 31 \times 0.01$

$3.81$

$R = 3.5 + 0.31$

$3.78$

$D = 3.81 - 0.03$

පරීක්ෂා කිරීම

කෙටි පරීක්ෂාවක්. සෑම අතරමැදි අගයක්ම mm වලින් ඇත.

$LC = 0.01$ mm, $e = 0.03$ mm, $R = 3.81$ mm, $D = 3.78$ mm.

ඒකක ගැළපෙන බැවින් කෙළින්ම අඩු කළ හැකිය.

පිළිතුර ගැළපේ ද?

මූලාංක වරද ධන බැවින් කණිච්චිය සෑම මිනුමක්ම $0.03$ mm වැඩියෙන් පෙන්වයි.

එබැවින් නිවැරදි විෂ්කම්භය පාඨාංකයට වඩා කුඩා විය යුතුය.

$3.78 < 3.81$ ✓.

$m + c * p / N - z * p / N$

නිගමනය

$D = 3.81 - 0.03 = 3.78\ \text{mm}$

පාඨාංකය $3.81$ mm වලින් මූලාංක වරද $+0.03$ mm අඩු කරමු.

ගෝලයේ නිවැරදි විෂ්කම්භය $3.78$ mm වේ.

පිළිතුර (3).

රූප (b) හි ප්‍රධාන පරිමාණයේ යටි පෙළේ ඇති අර්ධ-මිලිමීටර සලකුණ නොදැක $3$ mm ලෙස කියවීම.

ඉහළ සලකුණු සම්පූර්ණ මිලිමීටර, යටි ඒවා අර්ධ-මිලිමීටර. තිම්බලයේ දාරයට පෙර අවසාන වශයෙන් පෙනෙන සලකුණ $3.5$ mm.