2020 A/L Physics Past Paper · Question 36 (Sinhala Medium)

Answer: (1) $4$

දී ඇති තොරතුරු

අප දන්නා දේ:

සාමාන්‍ය සීරුමාරුවේ මුළු විශාලන බලය $M = 100$.

අවනෙතේ නාභීය දුර $f_o = 2.5$ cm; වස්තු දුර $u_1 = 2.6$ cm.

$D = 25$ cm.

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ: උපනෙතේ විශාලනය $\left(1 + \dfrac{D}{f_e}\right)$ — මුළු විශාලන බලය ($100$) සහ අවනෙතේ දත්ත දී ඇති විට.

අදාළ න්‍යාය

සංයුක්ත අණ්වීක්ෂය කාව දෙකක්‌ යොදා ගනිමින්‌ දෙවරක්‌ විශාලනය වූ ප්‍රතිබිම්බයක්‌ ලබා ගනිමින්‌ වඩා අධික කෝණික විශාලනයක්‌ ලබා ගැනීමට සමත්‌ වෙයි.

උපනෙත සීරුමාරු කර මේ අවසන්‌ ප්‍රතිබිම්බය ඇසෙහි අවිදුර ලක්ෂ්‍යයෙහි තනා ගත්‌ විට අණ්වීක්ෂය සාමාන්‍ය සීරුමාරුවෙහි පවතී.

සාමාන්‍ය සීරුමාරුවේදී අවසන් ප්‍රතිබිම්බය අවිදුර ලක්ෂ්‍යයේ ($D = 25$ cm) සැදේ.

1/v − 1/u = 1/(−f)

අවශ්‍ය සමීකරණ

$\frac{1}{v_1} + \frac{1}{u_1} = \frac{1}{f_o}$

$m_o = \frac{v_1}{u_1}$

$M = \left(1 + \frac{D}{f_e}\right) m_o$

මෙම ප්‍රශ්නයට යෙදීම

සැලැස්ම:

කාව සමීකරණයෙන් අවනෙතේ $v_1$ සොයන්න.

$m_o = v_1/u_1$ සොයන්න.

$M = (1 + D/f_e)\,m_o$ වලින් උපනෙතේ විශාලනය සොයන්න.

තර්කය / ගණනය

$\frac{1}{v_1} = \frac{1}{2.5} - \frac{1}{2.6} = \frac{0.1}{6.5}$

$65$

$v_1 = 65$

$25$

$m_o = \frac{65}{2.6}$

$4$

$1 + \frac{D}{f_e} = \frac{M}{m_o} = \frac{100}{25}$

පරීක්ෂා කිරීම

ඒකක පරීක්ෂාව: $v_1/u_1$ හි $cm/cm$ — විශාලනය ඒකක රහිතයි ✓; $100 = 25 \times 4$ ✓.

පිළිතුර ගැළපේ ද? වස්තුව නාභියට $0.1$ cm පමණක් පිටතින් ඇත — එබැවින් අවනෙතේ ප්‍රතිබිම්බය දුරින් ($65$ cm) සහ විශාලව ($\times 25$). උපනෙත පසුව සරල විශාලකයක් ලෙස $4$ ගුණයක් ක්‍රියා කරයි — $f_e \approx 8.3$ cm, සාධාරණ ප්‍රමාණයක් ✓.

$100 * (u - f) / f$

දෙවන ක්‍රමය: $m_o = \dfrac{v_1}{u_1} = \dfrac{f_o}{u_1 - f_o} = \dfrac{2.5}{0.1} = 25$ — එම අගයම; උපනෙත $4$. (මෙයින් $f_e = \dfrac{25}{4 - 1} \approx 8.3$ cm, $u_2 = \dfrac{25}{4} = 6.25$ cm — සාධාරණ අණ්වීක්ෂයකි.)

නිගමනය

$1 + \frac{D}{f_e} = \frac{100}{25} = 4$

අවනෙතේ විශාලනය $25$; එබැවින් උපනෙතේ විශාලනය $100 \div 25 = 4$ — පිළිතුර (1).

අවනෙතේ විශාලනය ($25$) පිළිතුර ලෙස ගැනීම.

මුළුව = අවනෙත × උපනෙත; උපනෙත $= 100 / 25 = 4$.