2021 A/L Physics Past Paper · Question 37 (Sinhala Medium)
නක්ෂත්ර දූරේක්ෂය සහ සංයුක්ත අන්වීක්ෂය සංසන්දනය
නක්ෂත්ර දූරේක්ෂයක් සහ සංයුක්ත අන්වීක්ෂයක් පිළිබඳ පහත ප්රකාශ සලකන්න.
උපකරණ දෙකම සඳහා නිවැරදි ප්රකාශය/ප්රකාශ මොනවා ද?
Answer and explanation
Answer: (1) (A) පමණි
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: වගුවේ (A), (B), (C) ප්රකාශවලින් උපකරණ දෙකටම නිවැරදි වන්නේ කුමක් ද යන්නයි.
සෑම ප්රකාශයක්ම දූරේක්ෂයට එක අගයක් සහ අන්වීක්ෂයට එක අගයක් දෙයි. අගය දෙකම නිවැරදි නම් පමණක් එම ප්රකාශය නිවැරදියි.
සැලැස්ම: සෑම ප්රකාශයක්ම දූරේක්ෂ අගය සහ අන්වීක්ෂ අගය වශයෙන් වෙන වෙනම පරීක්ෂා කරන්න.
අදාළ න්යාය
නක්ෂත්ර දූරේක්ෂය, දිගු නාභීය දුරකින් යුත් අභිසාරි කාවයක් වන අවනෙතකින් ද කෙටි නාභීය දුරකින් යුත් අභිසාරි කාවයක් වන උපනෙතකින් ද යුක්ත වේ.
වස්තුවට ආසන්නයේ ඇති කාවය අවනෙත ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එය ඉතා කෙටි නාභීය දුරින් යුත් අභිසාරි කාවයකි.
මෙසේ අවසාන ප්රතිබිම්බය අනන්තයේ තනා ගත් විට දූරේක්ෂය සාමාන්ය සීරුමාරුවෙහි ඇතැයි කියනු ලැබේ.
උපනෙත සීරුමාරු කර මේ අවසන් ප්රතිබිම්බය ඇසෙහි අවිදුර ලක්ෂ්යයෙහි තනා ගත් විට අණ්වීක්ෂය සාමාන්ය සීරුමාරුවෙහි පවතී.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
විකල්ප යනු (A), (B), (C) හි සංයෝජනයි.
සාමාන්ය සීරුමාරුවේ දී දූරේක්ෂයේ කෝණික විශාලනය:
මෙහි අවනෙතෙහි නාභීය දුර සහ උපනෙතෙහි නාභීය දුරයි.
මෙම කරුණු අනුව සෑම ප්රකාශයක්ම පරීක්ෂා කරමු.
තර්කය / ගණනය
අවනෙත් කාවයේ නාභි දුර: දූරේක්ෂයට විශාල ය, අන්වීක්ෂයට කුඩා ය.
දූරේක්ෂයේ අවනෙතෙහි නාභීය දුර දිගුයි. අන්වීක්ෂයේ අවනෙතෙහි නාභීය දුර ඉතා කෙටියි. වගුවේ අගය දෙකම නිවැරදියි.
A
සාමාන්ය සීරුමාරුවේදී අවසාන ප්රතිබිම්බය: දෙකටම අනන්තයේ පවතී.
දූරේක්ෂයේ අවසාන ප්රතිබිම්බය අනන්තයේ ය. නමුත් අන්වීක්ෂයේ අවසාන ප්රතිබිම්බය ඇත්තේ අවිදුර ලක්ෂ්යයේ ය, අනන්තයේ නොවේ. අන්වීක්ෂ අගය වැරදියි.
B
මුළු කෝණික විශාලනය: දූරේක්ෂයට 1 ට වඩා කුඩාය, අන්වීක්ෂයට 1 ට වඩා විශාලය.
දූරේක්ෂයේ දිගුයි, කෙටියි. එබැවින් යනු ට වඩා විශාලයි. "1 ට වඩා කුඩාය" යන්න වැරදියි.
C
(A) සත්යයි. (B) වැරදියි. (C) වැරදියි.
එබැවින් උපකරණ දෙකටම නිවැරදි වන්නේ (A) පමණි.
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
(B) වැරදියි, මන්ද අන්වීක්ෂයේ ප්රතිබිම්බය ඇත්තේ අවිදුර ලක්ෂ්යයේ ය.
(B) සහ (C) දෙකම වැරදියි.
(C) වැරදියි, මන්ද දූරේක්ෂයේ විශාලනය යනු ට වඩා විශාලයි.
නිගමනය
(A) සත්යයි, (B) වැරදියි, (C) වැරදියි.
උපකරණ දෙකටම නිවැරදි වන්නේ (A) පමණි. පිළිතුර (1) යි.
සෑම ප්රකාශයකදීම දූරේක්ෂය සහ අන්වීක්ෂය වෙන වෙනම පරීක්ෂා කරන්න. දෙකම නිවැරදි විය යුතුය.
මතක තබා ගන්න: දූරේක්ෂය: අවසාන ප්රතිබිම්බය අනන්තයේ, . අන්වීක්ෂය: අවසාන ප්රතිබිම්බය අවිදුර ලක්ෂ්යයේ.
විභාග ඉඟිය