2021 A/L Physics Past Paper · Question 39 (Sinhala Medium)

ධ්වනි ප්‍රභවයක් පසු කරන නිරීක්ෂකයා ඇසෙන සංඛ්‍යාතය

SS ධ්වනි ප්‍රභවය නියත f0f_0 සංඛ්‍යාතයකින් යුත් ධ්වනිය නිකුත් කරයි. OO නිරීක්ෂකයෙක් 0.1u0.1u වේගයකින් පෙන්වා ඇති දිශාවට ගමන් කරයි. මෙහි uu යනු වාතයේ ධ්වනි වේගයයි. නිරීක්ෂකයා ප්‍රභවය වෙතට ළඟාවන විට ශ්‍රවණය කරන ධ්වනියේ සංඛ්‍යාතය ff සහ f0f_0 අතර නිවැරදි සම්බන්ධතාව දෙනු ලබන්නේ පහත කුමක් මගින් ද?

  1. (1) f=1.1f0f = 1.1 f_0
  2. (2) f0<f<1.1f0f_0 < f < 1.1 f_0
  3. (3) f0<f≤1.1f0f_0 < f \le 1.1 f_0
  4. (4) f=0.9f0f = 0.9 f_0
  5. (5) f0>f>0.9f0f_0 > f > 0.9 f_0
Answer and explanation

Answer: (2) f0<f<1.1f0f_0 < f < 1.1 f_0

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ: ff සහ f0f_0 අතර සම්බන්ධයයි.

OO නිරීක්ෂකයා තිත් ඉර දිගේ 0.1u0.1u වේගයෙන් ගමන් කරයි. SS ප්‍රභවය නිශ්චලයි. එය ඒ රේඛාවට පහළින් ඇත.

OO ගමන් කරන්නේ SS වෙතටයි.

අදාළ න්‍යාය

f₀ සංඛ්‍යාතයෙන්‌ ධ්වනිය නිකුත්‌ කරන නිශ්චල ප්‍රභවය වෙත නිරීක්ෂකයා u₀ ප්‍රවේගයෙන්‌ ළඟා වන්නේ යයි සිතමු.

එහෙත්‌ නිරීක්ෂකයා u₀ ප්‍රවේගයෙන්‌ ප්‍රභවය වෙත ළඟා වීම නිසා ඔහුට සාපේක්ෂ ව ධ්වනිය ප්‍රවේගය v + u₀ වේ.

අවශ්‍ය සමීකරණ

f=u+uouf0f = \dfrac{u + u_o}{u} f_0

uo=0.1ucos⁡θu_o = 0.1u\cos\theta

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

විකල්ප කියන්නේ ff කුමක් දැයි යන්නයි: 1.1f01.1 f_0 ට සමාන, f0f_0 සහ 1.1f01.1 f_0 අතර, හෝ f0f_0 ට වඩා අඩු.

මුලින්ම දන්නා දේ ලියන්න. ප්‍රභවය නිශ්චලයි. එබැවින් තරංග ආයාමය වෙනස් නොවේ. වෙනස් වන්නේ OO ට සාපේක්ෂව ධ්වනි වේගය පමණි.

OO ට සාපේක්ෂව ධ්වනි වේගය යනු uu සමග OO ගේ වේගයේ SS දෙසට ඇති කොටස එකතු කළ අගයයි.

තර්කය / ගණනය

විකල්ප පරීක්ෂා කරන්න.

OO ගමන් කරන්නේ SS වෙතටයි. එබැවින් uou_o ධනයි. එබැවින් ff යනු f0f_0 ට වඩා වැඩිය. මෙයින් (4) සහ (5) ඉවත් වේ.

SS තිබෙන්නේ තිත් ඉර මත නොවේ. එබැවින් θ\theta යනු 0∘0^\circ නොවේ. cos⁡θ\cos\theta යනු 11 ට වඩා අඩුය. එබැවින් uou_o යනු 0.1u0.1u ට වඩා අඩුය. මෙයින් (1) සහ (3) ඉවත් වේ.

SS තිබෙන්නේ OO ට ඉදිරියෙනි. එබැවින් θ\theta යනු 90∘90^\circ ට වඩා අඩුය. cos⁡θ\cos\theta යනු 00 ට වඩා වැඩිය.

f=u+0.1ucos⁡θuf0f = \dfrac{u + 0.1u\cos\theta}{u} f_0

f=(1+0.1cos⁡θ)f0f = (1 + 0.1\cos\theta) f_0

f0<f<1.1f0f_0 < f < 1.1 f_0

f=1.1f0f = 1.1 f_0 වීමට cos⁡θ=1\cos\theta = 1 විය යුතුය. එය කෙලින්ම යන මාර්ගයකි.

≤\le ලකුණින් 1.1f01.1 f_0 ට ඉඩ දෙයි. ඒ සඳහා කෙලින්ම යන මාර්ගයක් අවශ්‍යයි.

OO ප්‍රභවය වෙතට ගමන් කරන විට ff යනු f0f_0 ට වඩා වැඩිය.

පරීක්ෂා කිරීම

a+b∗ca + b * c

කෙළවර දෙක අර්ථවත් ද?

SS කෙලින්ම ඉදිරියෙන් තිබුණා නම් θ=0∘\theta = 0^\circ සහ f=1.1f0f = 1.1 f_0.

SS හරියටම පැත්තෙන් තිබුණා නම් θ=90∘\theta = 90^\circ සහ f=f0f = f_0. OO ළඟා වන්නේවත් ඈත් වන්නේවත් නැත.

අපේ SS මේ අවස්ථා දෙක අතර ඇත. එබැවින් ff යනු f0f_0 සහ 1.1f01.1 f_0 අතර වේ.

නිගමනය

f=(1+0.1cos⁡θ)f0f = (1 + 0.1\cos\theta) f_0 වන අතර 0<cos⁡θ<10 < \cos\theta < 1.

f0<f<1.1f0f_0 < f < 1.1 f_0. පිළිතුර (2) යි.

සංඛ්‍යාතය වෙනස් කරන්නේ නිරීක්ෂකයාගේ වේගයේ ප්‍රභවය දෙසට ඇති රේඛාව දිගේ කොටස පමණි.

මාර්ගය කෙලින්ම ප්‍රභවය දෙසට ද, පැත්තෙන් ද, ඒ දෙක අතර ද යැයි අසන්න. එවිට සංඛ්‍යාතය ඉහළම අගයේ, f0f_0 හි හෝ ඒ අතර වේ.

විභාග ඉඟිය

தமிழ் · English