2021 A/L Physics Past Paper · Question 39 (Sinhala Medium)
ධ්වනි ප්රභවයක් පසු කරන නිරීක්ෂකයා ඇසෙන සංඛ්යාතය
ධ්වනි ප්රභවය නියත සංඛ්යාතයකින් යුත් ධ්වනිය නිකුත් කරයි. නිරීක්ෂකයෙක් වේගයකින් පෙන්වා ඇති දිශාවට ගමන් කරයි. මෙහි යනු වාතයේ ධ්වනි වේගයයි. නිරීක්ෂකයා ප්රභවය වෙතට ළඟාවන විට ශ්රවණය කරන ධ්වනියේ සංඛ්යාතය සහ අතර නිවැරදි සම්බන්ධතාව දෙනු ලබන්නේ පහත කුමක් මගින් ද?
Answer and explanation
Answer: (2)
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: සහ අතර සම්බන්ධයයි.
නිරීක්ෂකයා තිත් ඉර දිගේ වේගයෙන් ගමන් කරයි. ප්රභවය නිශ්චලයි. එය ඒ රේඛාවට පහළින් ඇත.
ගමන් කරන්නේ වෙතටයි.
අදාළ න්යාය
f₀ සංඛ්යාතයෙන් ධ්වනිය නිකුත් කරන නිශ්චල ප්රභවය වෙත නිරීක්ෂකයා u₀ ප්රවේගයෙන් ළඟා වන්නේ යයි සිතමු.
එහෙත් නිරීක්ෂකයා u₀ ප්රවේගයෙන් ප්රභවය වෙත ළඟා වීම නිසා ඔහුට සාපේක්ෂ ව ධ්වනිය ප්රවේගය v + u₀ වේ.
අවශ්ය සමීකරණ
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
විකල්ප කියන්නේ කුමක් දැයි යන්නයි: ට සමාන, සහ අතර, හෝ ට වඩා අඩු.
මුලින්ම දන්නා දේ ලියන්න. ප්රභවය නිශ්චලයි. එබැවින් තරංග ආයාමය වෙනස් නොවේ. වෙනස් වන්නේ ට සාපේක්ෂව ධ්වනි වේගය පමණි.
ට සාපේක්ෂව ධ්වනි වේගය යනු සමග ගේ වේගයේ දෙසට ඇති කොටස එකතු කළ අගයයි.
තර්කය / ගණනය
විකල්ප පරීක්ෂා කරන්න.
ගමන් කරන්නේ වෙතටයි. එබැවින් ධනයි. එබැවින් යනු ට වඩා වැඩිය. මෙයින් (4) සහ (5) ඉවත් වේ.
තිබෙන්නේ තිත් ඉර මත නොවේ. එබැවින් යනු නොවේ. යනු ට වඩා අඩුය. එබැවින් යනු ට වඩා අඩුය. මෙයින් (1) සහ (3) ඉවත් වේ.
තිබෙන්නේ ට ඉදිරියෙනි. එබැවින් යනු ට වඩා අඩුය. යනු ට වඩා වැඩිය.
වීමට විය යුතුය. එය කෙලින්ම යන මාර්ගයකි.
ලකුණින් ට ඉඩ දෙයි. ඒ සඳහා කෙලින්ම යන මාර්ගයක් අවශ්යයි.
ප්රභවය වෙතට ගමන් කරන විට යනු ට වඩා වැඩිය.
පරීක්ෂා කිරීම
කෙළවර දෙක අර්ථවත් ද?
කෙලින්ම ඉදිරියෙන් තිබුණා නම් සහ .
හරියටම පැත්තෙන් තිබුණා නම් සහ . ළඟා වන්නේවත් ඈත් වන්නේවත් නැත.
අපේ මේ අවස්ථා දෙක අතර ඇත. එබැවින් යනු සහ අතර වේ.
නිගමනය
වන අතර .
. පිළිතුර (2) යි.
සංඛ්යාතය වෙනස් කරන්නේ නිරීක්ෂකයාගේ වේගයේ ප්රභවය දෙසට ඇති රේඛාව දිගේ කොටස පමණි.
මාර්ගය කෙලින්ම ප්රභවය දෙසට ද, පැත්තෙන් ද, ඒ දෙක අතර ද යැයි අසන්න. එවිට සංඛ්යාතය ඉහළම අගයේ, හි හෝ ඒ අතර වේ.
විභාග ඉඟිය