2018 A/L Physics Past Paper · Question 16 (Sinhala Medium)
විස්ථාපන–කාල ප්රස්තාරයෙන් බලය
ස්කන්ධය 2 kg වූ කුට්ටියක් තිරස් පෘෂ්ඨයක් දිගේ තල්ලු කරනු ලැබේ. කුට්ටියෙහි විස්ථාපනය , කාලය සමග විචලනය රූපයේ පෙන්වා ඇත. කුට්ටිය මත එහි චලිත දිශාවට ක්රියාකරන සම්ප්රයුක්ත බලයේ අගයයන් , සහ යන කාල අන්තර එක එකක් තුළ දී නොවෙනස්ව පවතී. පහත කුමක් මගින් කාලාන්තර එක එකක් තුළ දී හි විශාලත්වය නිවැරදි ව දැක්වෙයි ද?
Answer and explanation
Answer: (2) 0, 1.5, 0
ප්රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: කාල කොටස් තුනෙහි ම සම්ප්රයුක්ත බලය .
පළමුව ප්රස්තාරයේ හැඩයෙන් ත්වරණය සොයමු.
ඉන්පසු යොදමු.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
සෑම වරණයක ම බල තුනක් ඇත; එක් එක් කාල කොටසට එකක් (N වලින්).
පළමුව ප්රස්තාරය කියවමු. ඉන්පසු සසඳමු.
අදාළ න්යාය
අනුක්රමණය = වස්තුවෙහි ප්රවේගය
වස්තුවක ගම්යතාව වෙනස් වීමේ ශීඝ්රතාව එය මත යෙදෙන අසංතුලිත බලයට සමානුපාතික වේ.
අවශ්ය සමීකරණ
තර්කය / ගණනය
තිරස් අක්ෂය කාලය (s).
සිරස් අක්ෂය විස්ථාපනය (m).
එක් කුඩා කොටුවක් හරහට 0.2 s, උඩට 0.2 m.
ප්රධාන ලක්ෂ්ය: (0, 0), (2, 1), (4, 3), (5, 5).
0 සිට 2 s දක්වා රේඛාව සරල ය.
2 සිට 4 s දක්වා එය වක්ර වේ.
4 සිට 5 s දක්වා නැවත සරල ය.
ප්රස්තාරයේ අනුක්රමණය ප්රවේගයයි.
0–2 s හා 4–5 s තුළ අනුක්රමණය වෙනස් නොවේ. එබැවින් ප්රවේගය වෙනස් නොවේ.
ප්රවේගය වෙනස් නොවේ නම් ත්වරණයක් නැත. එබැවින් එහි .
2–4 s තුළ ප්රවේගය සිට දක්වා වැඩි වේ. බලයක් ඇත්තේ මෙහි පමණි.
එබැවින් බල තුන: 0, 1.5 N, 0.
එය වරණ (2) හි පේළියයි.
පරීක්ෂා කිරීම
ඒකකය පරීක්ෂා කරමු.
බලය නිව්ටන්වලින් ලැබේ; වගුවේ මෙන් ම. හරි.
දෙවන ක්රමය: දුර භාවිත කරමු.
2–4 s තුළ ත්වරණය නියත නම් ගැළපිය යුතු ය.
ප්රස්තාරයට අනුව එම කාලයේ කුට්ටිය m යයි.
නිල පිළිතුරු පත්රය: All. සියලු වරණ පිළිගැනිණි.
ඇයි? ක්රම දෙක එකඟ නොවේ.
අනුක්රමණ ක්රමය දෙයි; එබැවින් N.
දුර ක්රමය දෙයි; එබැවින් N.
නියත බලයක් ක්රම දෙකෙන් ම එක ම පිළිතුර දිය යුතු ය. එබැවින් ප්රස්තාරය වැරදියට ඇඳ ඇත; සියලු වරණවලට ලකුණු ලැබිණි.
මතක තබා ගන්න: සරල කොටස්වල බලය ශුන්ය ය. වක්ර කොටසේ පමණක් . විභාගයේ දී අනුක්රමණවලින් ලැබෙන (2) හොඳම පිළිතුරයි.
නිල තීන්දුව — සියලු වරණ පිළිගැනිණි
නිගමනය
අනුක්රමණවලින්: 0–2 s හි , 2–4 s හි N, 4–5 s හි .
එය වරණ (2) යි.
ප්රස්තාරය තමාට ම පරස්පර බැවින් නිල වශයෙන් සියලු වරණ පිළිගැනිණි.
ගවේෂණය කරන්න
පළමු තත්පර තුළ කුට්ටිය නියත වේගයෙන් යයි; එය තල්ලු කරන සම්ප්රයුක්ත බලයක් නැත.
s සිට s දක්වා තල්ලුවක් එහි වේගය සිට දක්වා වැඩි කරයි.
s න් පසු තල්ලුවක් නැත; එය නැවත නියත වේගයෙන් යයි.
එබැවින් බලයක් ඇත්තේ වේගය වෙනස් වන මැද කොටසේ පමණි: , N, .