2018 A/L Physics Past Paper · Question 16 (Sinhala Medium)

විස්ථාපන–කාල ප්‍රස්තාරයෙන් බලය

ස්කන්ධය 2 kg වූ කුට්ටියක් තිරස් පෘෂ්ඨයක් දිගේ තල්ලු කරනු ලැබේ. කුට්ටියෙහි විස්ථාපනය xx, කාලය tt සමග විචලනය රූපයේ පෙන්වා ඇත. කුට්ටිය මත එහි චලිත දිශාවට ක්‍රියාකරන FF සම්ප්‍රයුක්ත බලයේ අගයයන් 0<t<20 < t < 2, 2<t<42 < t < 4 සහ 4<t<54 < t < 5 යන කාල අන්තර එක එකක් තුළ දී නොවෙනස්ව පවතී. පහත කුමක් මගින් කාලාන්තර එක එකක් තුළ දී FF හි විශාලත්වය නිවැරදි ව දැක්වෙයි ද?

  1. (1) 0, 0, 0
  2. (2) 0, 1.5, 0
  3. (3) 0, 2, 0
  4. (4) 1, 0, 0
  5. (5) 2, 1.5, 1
Answer and explanation

Answer: (2) 0, 1.5, 0

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ: කාල කොටස් තුනෙහි ම සම්ප්‍රයුක්ත බලය FF.

පළමුව ප්‍රස්තාරයේ හැඩයෙන් ත්වරණය සොයමු.

ඉන්පසු F=maF = ma යොදමු.

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

සෑම වරණයක ම බල තුනක් ඇත; එක් එක් කාල කොටසට එකක් (N වලින්).

පළමුව ප්‍රස්තාරය කියවමු. ඉන්පසු සසඳමු.

අදාළ න්‍යාය

අනුක්‍රමණය = වස්තුවෙහි ප්‍රවේගය

වස්තුවක ගම්‍යතාව වෙනස් වීමේ ශීඝ්‍රතාව එය මත යෙදෙන අසංතුලිත බලයට සමානුපාතික වේ.

අවශ්‍ය සමීකරණ

v=ΔxΔtv = \frac{\Delta x}{\Delta t}

a=v2−v1Δta = \frac{v_2 - v_1}{\Delta t}

F=maF = ma

තර්කය / ගණනය

තිරස් අක්ෂය කාලය tt (s).

සිරස් අක්ෂය විස්ථාපනය xx (m).

එක් කුඩා කොටුවක් හරහට 0.2 s, උඩට 0.2 m.

ප්‍රධාන ලක්ෂ්‍ය: (0, 0), (2, 1), (4, 3), (5, 5).

0 සිට 2 s දක්වා රේඛාව සරල ය.

2 සිට 4 s දක්වා එය වක්‍ර වේ.

4 සිට 5 s දක්වා නැවත සරල ය.

0.50.5

v1=1−02−0v_1 = \dfrac{1 - 0}{2 - 0}

22

v2=5−35−4v_2 = \dfrac{5 - 3}{5 - 4}

ප්‍රස්තාරයේ අනුක්‍රමණය ප්‍රවේගයයි.

0–2 s හා 4–5 s තුළ අනුක්‍රමණය වෙනස් නොවේ. එබැවින් ප්‍රවේගය වෙනස් නොවේ.

ප්‍රවේගය වෙනස් නොවේ නම් ත්වරණයක් නැත. එබැවින් එහි F=0F = 0.

2–4 s තුළ ප්‍රවේගය 0.50.5 සිට 2 m s−12\ \text{m s}^{-1} දක්වා වැඩි වේ. බලයක් ඇත්තේ මෙහි පමණි.

a=v2−v1Δt=2−0.52a = \dfrac{v_2 - v_1}{\Delta t} = \dfrac{2 - 0.5}{2}

0.750.75

a=1.52a = \dfrac{1.5}{2}

1.51.5

F=2×0.75F = 2 \times 0.75

එබැවින් බල තුන: 0, 1.5 N, 0.

එය වරණ (2) හි පේළියයි.

පරීක්ෂා කිරීම

m∗(v2−v1)/dtm * (v2 - v1) / dt

ඒකකය පරීක්ෂා කරමු.

kg×m s−1s=N\frac{\text{kg} \times \text{m s}^{-1}}{\text{s}} = \text{N}

බලය නිව්ටන්වලින් ලැබේ; වගුවේ මෙන් ම. හරි.

දෙවන ක්‍රමය: දුර භාවිත කරමු.

2–4 s තුළ ත්වරණය නියත නම් s=ut+12at2s = ut + \tfrac12 at^2 ගැළපිය යුතු ය.

ප්‍රස්තාරයට අනුව එම කාලයේ කුට්ටිය s=3−1=2s = 3 - 1 = 2 m යයි.

3−1=0.5×2+12×a×223 - 1 = 0.5 \times 2 + \tfrac{1}{2} \times a \times 2^2

2=1+2a2 = 1 + 2a

0.50.5

a=2−12a = \dfrac{2 - 1}{2}

11

F=2×0.5F = 2 \times 0.5

නිල පිළිතුරු පත්‍රය: All. සියලු වරණ පිළිගැනිණි.

ඇයි? ක්‍රම දෙක එකඟ නොවේ.

අනුක්‍රමණ ක්‍රමය a=0.75 m s−2a = 0.75\ \text{m s}^{-2} දෙයි; එබැවින් F=1.5F = 1.5 N.

දුර ක්‍රමය a=0.5 m s−2a = 0.5\ \text{m s}^{-2} දෙයි; එබැවින් F=1F = 1 N.

නියත බලයක් ක්‍රම දෙකෙන් ම එක ම පිළිතුර දිය යුතු ය. එබැවින් ප්‍රස්තාරය වැරදියට ඇඳ ඇත; සියලු වරණවලට ලකුණු ලැබිණි.

මතක තබා ගන්න: සරල කොටස්වල බලය ශුන්‍ය ය. වක්‍ර කොටසේ පමණක් F=maF = ma. විභාගයේ දී අනුක්‍රමණවලින් ලැබෙන (2) හොඳම පිළිතුරයි.

නිල තීන්දුව — සියලු වරණ පිළිගැනිණි

නිගමනය

අනුක්‍රමණවලින්: 0–2 s හි F=0F = 0, 2–4 s හි 1.51.5 N, 4–5 s හි 00.

එය වරණ (2) යි.

ප්‍රස්තාරය තමාට ම පරස්පර බැවින් නිල වශයෙන් සියලු වරණ පිළිගැනිණි.

ගවේෂණය කරන්න

පළමු තත්පර 22 තුළ කුට්ටිය නියත වේගයෙන් යයි; එය තල්ලු කරන සම්ප්‍රයුක්ත බලයක් නැත.

22 s සිට 44 s දක්වා තල්ලුවක් එහි වේගය 0.50.5 සිට 2 m s−12\ \text{m s}^{-1} දක්වා වැඩි කරයි.

44 s න් පසු තල්ලුවක් නැත; එය නැවත නියත වේගයෙන් යයි.

එබැවින් බලයක් ඇත්තේ වේගය වෙනස් වන මැද කොටසේ පමණි: 00, 1.51.5 N, 00.

தமிழ் · English