2019 A/L Physics Past Paper · Question 41 (Sinhala Medium)

Answer: (2) B පමණි

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ:

නිරීක්ෂකයාට ඇසෙන සංඛ්‍යාතය ගැන ප්‍රකාශ තුනෙන් නිවැරදි ඒවා මොනවා ද.

A: ත්වරණයේ දී එය $f_0$ ට වඩා වැඩි ය, අඩු වේ.

B: මන්දනයේ දී එය $f_0$ ට වඩා අඩු ය, වැඩි වේ.

C: පිපිරීමට මොහොතකට පෙර එය $f_0$ ට සමාන ය.

අදාළ න්‍යාය

එනම් ඩොප්ලර් ආවරණය යනු ධ්වනි ප්‍රභවයක් සහ නිරීක්ෂකයකු අතර යම් සාපේක්ෂ චලිතයක් පවතින විට ප්‍රභවයේ ස්වාභාවික සංඛ්‍යාතයට වඩා වෙනස් වූ දෘශ්‍ය සංඛ්‍යාතයකට (තාරතාවට) අනුරූප වූ ධ්වනියක් නිරීක්ෂකයාට ශ්‍රවණය වීමයි.

ප්‍රභවය u_s ප්‍රවේගයෙන් නිරීක්ෂකයාගෙන් ඉවත් වන්නේ යැයි සිතමු.

එවිට තරංග f₀ සංඛ්‍යාවක් v + u_s දුර ප්‍රමාණයක් තුළ දික් වේ.

අහස්කුර නිරීක්ෂකයාගෙන් ඈත් වන්නේ $u_s$ වේගයෙනි.

එය පිටුපස ඇති තරංග දිගු වේ. ඇසෙන සංඛ්‍යාතය:

$$f = \dfrac{v}{v + u_s}f_0$$

එය සැම විට $f_0$ ට වඩා අඩු ය.

$u_s$ වැඩි වන විට $f$ අඩු වේ. $u_s$ අඩු වන විට $f$ වැඩි වේ. එය $f_0$ ට ළඟා වන්නේ $u_s = 0$ නම් පමණි.

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

වරණවල ඇත්තේ නිවැරදි ප්‍රකාශ ය.

මුලින් A, B, C විනිශ්චය කරන්න. පසු ව ගැළපෙන වරණය තෝරන්න.

තර්කය / ගණනය

ත්වරණයේ දී $f > f_0$, අඩු වේ

අහස්කුර ඈත් වේ. එබැවින් සැම විට $f < f_0$. A කියන්නේ වැඩි බවයි. එබැවින් A වැරදි ය.

ත්වරණයේ දී $u_s$ වැඩි වේ. එබැවින් $f$ අඩු වේ. A හි එම කොටස නිවැරදි ය. නමුත් පළමු කොටස වැරදි ය.

A

මන්දනයේ දී $f < f_0$, වැඩි වේ

අහස්කුර තවමත් ඈත් වේ. එබැවින් $f < f_0$.

මන්දනයේ දී $u_s$ අඩු වේ. එබැවින් $f$ වැඩි වේ.

B හි කොටස් දෙකම නිවැරදි ය. එබැවින් B නිවැරදි ය.

B

පිපිරීමට පෙර $f = f_0$

අහස්කුර නතර වීමට පෙර පුපුරයි.

එය තවමත් ඉහළට චලනය වේ. එබැවින් $u_s > 0$.

එබැවින් $f$ තවමත් $f_0$ ට වඩා අඩු ය. එබැවින් C වැරදි ය.

C

A සහ C දෙකම චලිතය වැරදි ලෙස ගනී.

A ප්‍රභවය ළං වන බව සලකයි.

C පිපිරීමේ දී අහස්කුර නතර වූ බව සලකයි.

ඈත් වන ප්‍රභවයකට ගැළපෙන්නේ B පමණි.

අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි

A වැරදි ය. B මඟ හැරී ඇත.

C වැරදි ය.

A වැරදි ය.

නිගමනය

$f = \frac{v}{v + u_s}f_0$

ප්‍රභවය ඈත් වේ. එබැවින් සෑම අවස්ථාවක දී ම $f < f_0$.

මන්දනයේ දී $f$ කාලය සමග වැඩි වේ.

B පමණක් නිවැරදි ය.

එබැවින් පිළිතුර වරණය (2) යි.