2019 A/L Physics Past Paper · Question 42 (Sinhala Medium)

තාප හුවමාරුවකින් බඳුනේ ලෝහය

ස්කන්ධය 700 g700\ \text{g} වූ ලෝහ බඳුනක, උෂ්ණත්වය 27 ∘C27\ ^\circ\text{C} වන ජලය ලීටර 11ක් අඩංගු වේ. උෂ්ණත්වය 120 ∘C120\ ^\circ\text{C} හි පවතින ස්කන්ධය 300 g300\ \text{g} වූ වානේ බෝලයක් මෙම ජල බඳුනට දැමූ විට ජලයේ අවසාන උෂ්ණත්වය 30 ∘C30\ ^\circ\text{C} ලෙස මැන ගන්නා ලදී. වානේවල සහ ජලයේ විශිෂ්ට තාප ධාරිතා පිළිවෙළින් 500 J kg−1 K−1500\ \text{J kg}^{-1}\text{ K}^{-1} සහ 4200 J kg−1 K−14200\ \text{J kg}^{-1}\text{ K}^{-1} වේ. වගුවේ දී ඇති ලෝහ අතුරෙන් බඳුන සාදා ඇති ලෝහය විය හැක්කේ කුමක් ද?

  1. (1) ඇලුමිනියම්
  2. (2) තඹ
  3. (3) ඊයම
  4. (4) යකඩ
  5. (5) රිදී
Answer and explanation

Answer: (2) තඹ

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

අප දන්නා දේ:

බෝලය 120 °C සිට 30 °C දක්වා සිසිල් වේ.

ජලය සහ බඳුන 27 °C සිට 30 °C දක්වා රත් වේ.

වගුවේ බඳුන සාදා ඇත්තේ කුමන ලෝහයෙන් දැයි සෙවිය යුතු ය.

අදාළ න්‍යාය

තාප හුවමාරු මූලධර්මය.

රත් බෝලය අහිමි කළ තාපය, ජලය සහ බඳුන ලැබූ තාපයට සහ පරිසරයට අහිමි වූ තාපයට සමාන ය.

වස්තුවක තාප වෙනස Q=mcΔθQ = mc\Delta\theta ය.

පරිසරයට අලාභය ශුන්‍ය හෝ ඊට වැඩි විය හැක. ශුන්‍යයට වඩා අඩු විය නොහැක.

මෙහි දී පරිසරයට සිදුවන තාප හුවමාරුව නොසැලකිය හැකි නම්, තාප හුවමාරුව පිළිබඳ මූලධර්මයට අනුව, උණුසුම් වස්තුව ලබා දුන් තාපය = සිසිල් වස්තුව ලබා ගත් තාපය

අවශ්‍ය සමීකරණ

Q=mc ΔθQ = mc\,\Delta\theta

Qball=Qwater+Qcont+Qloss,Qloss≥0Q_{ball} = Q_{water} + Q_{cont} + Q_{loss},\quad Q_{loss} \ge 0

විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම

1350013500

Qball=0.3×500×(120−30)Q_{ball} = 0.3 \times 500 \times (120 - 30)

1260012600

Qwater=1×4200×(30−27)Q_{water} = 1 \times 4200 \times (30 - 27)

900900

Qcont≤13500−12600Q_{cont} \le 13500 - 12600

තර්කය / ගණනය

බඳුන 0.7×c×30.7 \times c \times 3 J ලබා ගනී.

මෙය 900900 J ට වඩා වැඩි විය නොහැක.

c≤9002.1≈429 J kg−1 K−1c \le \dfrac{900}{2.1} \approx 429\ \text{J kg}^{-1}\text{ K}^{-1}

පරිසරයට අලාභයක් නැති විට පමණක් සමාන වේ.

c≤429c \le 429 ඇති ලෝහ මොනවා ද?

තඹ (385385), රිදී (230230), ඊයම (128128).

ඇලුමිනියම් (900900) සහ යකඩ (450450) විශාල ය.

808.5808.5

0.7×385×30.7 \times 385 \times 3

91.591.5

900−808.5900 - 808.5

417417

900−0.7×230×3900 - 0.7 \times 230 \times 3

631631

900−0.7×128×3900 - 0.7 \times 128 \times 3

තඹ කුඩා අලාභයකින් ගැළපේ, ආසන්න වශයෙන් 9090 J.

රිදී සහ ඊයම්වලට බොහෝ තාපය පරිසරයට යා යුතු ය.

එබැවින් බඳුන තඹ ය.

මෙම ලෝහයට 0.7×900×3=18900.7 \times 900 \times 3 = 1890 J ඕනෑ ය. ඉතිරි 900900 J පමණි.

මෙම ලෝහයට ඕනෑ 269269 J පමණි. එවිට 631631 J පරිසරයට යා යුතු ය. එය විශ්වාස කළ නොහැක.

මෙම ලෝහයට 0.7×450×3=9450.7 \times 450 \times 3 = 945 J ඕනෑ ය. ඉතිරි 900900 J පමණි.

මෙම ලෝහයට ඕනෑ 483483 J පමණි. එවිට 417417 J පරිසරයට යා යුතු ය. එය විශාල අලාභයකි.

පරීක්ෂා කිරීම

පරීක්ෂාව.

අලාභයක් නැති විට c=429c = 429. එය යකඩවලට (450450) ආසන්න ය.

නමුත් යකඩ නොවිය හැක. ඒවාට ඇති තාපයට වඩා වැඩියෙන් ඕනෑ ය.

එය කිසිවක් නැතිව ශක්තිය නිපදවීමකි.

පරිසරයට අලාභය කිසි විටෙක සෘණ නොවේ.

(0.3∗500∗90−4200∗3)/(0.7∗3)(0.3 * 500 * 90 - 4200 * 3) / (0.7 * 3)

නිගමනය

බඳුනට උපරිම වශයෙන් 900900 J ඉතිරි වේ, එබැවින් c≤429c \le 429.

යකඩ සහ ඇලුමිනියම් නොවිය හැක.

තඹ කුඩා අලාභයකින් ගැළපේ.

පිළිතුර වරණය (2) යි.

c=429c = 429 සොයාගෙන ආසන්නම අගය 450450 (යකඩ) තෝරා ගැනීම.

යකඩවලට 945945 J ඕනෑ ය. එය ඇති තාපයට වඩා වැඩි ය. එය ශක්ති සංස්ථිති නියමය කඩ කරයි. පරිසරයට අලාභය කිසි විටෙක සෘණ නොවේ.

தமிழ் · English