2021 A/L Physics Past Paper · Question 11 (Sinhala Medium)
අවතල කාචයක් ඉදිරියේ ඇති වස්තුවෙන් එන වර්තිත කිරණ
රූපයේ පෙන්වා ඇති පරිදි අවතල කාචයක් ඉදිරියෙන් වස්තුවක් තබා ඇත. ලක්ෂ්‍යයෙන් නිකුත් වන කිරණ වර්තනයෙන් පසු ගමන් ගන්නා මාර්ග වන්නේ,
Answer and explanation
Answer: (4) , සහ පමණි.
ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද
සෙවිය යුත්තේ: , , , කිරණවලින් න් එන කිරණවල වර්තිත මාර්ග වන්නේ කුමක් ද යන්නයි.
රූපයේ ඇත්තේ ඊතලය, දෙපැත්තේ නාභිය ඇති අවතල කාචය සහ කාචයෙන් පිටවන කිරණ හතරකි.
සැලැස්ම: න් අපි දන්නා කිරණ අඳින්න. ඉන්පසු , , , අතරින් ගැළපෙන ඒවා බලන්න.
අදාළ න්‍යාය
මින්‌ එකක්‌ ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තරව කෙළින් ගමන් කරන කිරණය වන අතර, අනෙක ප්‍රකාශ කේන්ද්‍රය හරහා යන කිරණය වේ.
කාවයක මධ්‍ය ලක්ෂ්‍ය හරහා ගමන් කරන කිරණ කිසිදු අපගමනයකින්‌ තොරව ගමන් කරන අතර, ඒ ලක්ෂ්‍යය කාවයේ ප්‍රකාශ කේන්ද්‍රය ලෙස හැඳින්වේ.
මෙම ප්‍රශ්නයට යෙදීම
කිරණ යනු සහ කාචය අතර අන්තර්ක්‍රියාවයි.
රූපය කියවන්න: ප්‍රධාන අක්ෂයට ඉහළින් ඇත. තිත් ඉර කාචයේ තලයයි. , , , සියල්ල ඒ ඉරෙන් ආරම්භ වේ.
එබැවින් ඒවායින් න් පැමිණිය හැක්කේ කුමක් දැයි අසමු.
රූපයෙන් කියවිය හැක්කේ හි උස සහ සෑම කිරණයක්ම කාචයෙන් පිටවන උසයි.
පිටවන්නේ හි උසින්. පිටවන්නේ අක්ෂයට ටිකක් ඉහළින්. පිටවන්නේ ප්‍රකාශ කේන්ද්‍රයෙන්. පිටවන්නේ අක්ෂයට පහළින්.
තර්කය / ගණනය
න් කිරණ තුනක් ගනිමු.
කිරණ 1. න් ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තරව එන කිරණය. අවතල කාචයේ දී එය අක්ෂයෙන් ඉවතට නැමේ. පැත්තේ ඇති නාභිය න් එන සේ පෙනේ. එය හි උසින් පිටවී ඉහළට යයි. එය ය.
කිරණ 2. න් දුර ඇති නාභිය දෙසට යන කිරණය. එය කාචයෙන් පසු ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තරව යයි. කාචයේ අක්ෂයට ටිකක් ඉහළින් වදී. එය ය.
කිරණ 3. න් ප්‍රකාශ කේන්ද්‍රය හරහා යන කිරණය. එය කෙළින් ගොස් අක්ෂයට පහළට වැටේ. එය ය.
කාචයෙන් පිටවන්නේ න් එන සරල රේඛාවේ, අක්ෂයට පහළිනි. කාචයේ වෙනත් තැනක වදින කිරණය නැමිය යුතුය. නැමී නැත. එබැවින් මාර්ගයක් නොවේ.
විකල්ප පරීක්ෂා කිරීම
විකල්ප කියන්නේ , , , අතරින් මාර්ග වන්නේ කුමක් දැයි යන්නයි.
, , මාර්ග වන අතර මාර්ගයක් නොවේ. එය (4) විකල්පයට ගැළපේ.
අනෙක් විකල්ප වැරදි වන්නේ ඇයි
ද න් එන වර්තිත කිරණයකි. එය දුර ඇති නාභිය දෙසට යන කිරණයෙන් ලැබේ.
ද න් එන වර්තිත කිරණයකි. එය ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තර කිරණයෙන් ලැබේ.
නැමී නැති නිසා එය වර්තිත කිරණයක් නොවේ. එමෙන්ම අත්හැර දමා ඇත.
නැමී නැති නිසා එය වර්තිත කිරණයක් නොවේ.
පරීක්ෂා කිරීම
අර්ථවත් ද?
සහ තිත් ඉරවලින් පසුපසට දිගු කරන්න. ඒවා අක්ෂයට ඉහළින්, සහ කාචය අතර එක ලක්ෂ්‍යයකදී හමුවේ. එය හි ප්‍රතිබිම්බයයි.
අවතල කාචයක ප්‍රතිබිම්බය අතාත්වික, උඩුකුරු සහ කුඩායි. අපි බලාපොරොත්තු වූයේ එයයි.
වස්තුවෙහි සියලු පිහිටීම්‌ සඳහා ප්‍රතිබිම්බය අතාත්වික වස්තුවට වඩා කුඩා උඩුකුරුව කාවය සහ එහි ප්‍රධාන නාභිය අතර වෙයි.
නිගමනය
යනු ප්‍රධාන අක්ෂයට සමාන්තර කිරණයයි. යනු දුර ඇති නාභිය දෙසට යන කිරණයයි. යනු ප්‍රකාශ කේන්ද්‍රය හරහා යන කිරණයයි.
නැමී නැති නිසා එය මාර්ගයක් නොවේ. පිළිතුර (4) යි.
කාචයකට පහසු කිරණ භාවිත කරන්න: අක්ෂයට සමාන්තර එක, කේන්ද්‍රය හරහා යන එක, දුර ඇති නාභිය දෙසට යන එක.
ඉන්පසු ඇඳ ඇති සෑම කිරණයක්ම පරීක්ෂා කරන්න. කාචයේ වෙනත් තැනක වදින කිරණය නොනැමුණොත් එය වැරදියි.
විභාග ඉඟිය