2021 A/L Physics Past Paper · Question 13 (Sinhala Medium)

Answer: (1) ප්‍රස්තාර යුගලය (1)

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

සෙවිය යුත්තේ: කාලය $t$ සමග $P$ හි විස්ථාපනය $x$ සහ ප්‍රවේගය $v$ හි ප්‍රස්තාර ය.

$P$ යනු $A$ සිට $X$ අක්ෂයට අඳින ලම්බයේ පාදයයි.

අදාළ න්‍යාය

වෘත්තයක පථය ඔස්සේ චලනය වන වස්තුවේ පිහිටීම B හි දී CZ ඇඳි අභිලම්බයේ පාදය M, CF ජේඛාව ඔස්සේ දෝලිත චලිතයක්‌ සිදු කරයි. මේ දෝලිත චලිතය සරල අනුවර්ති චලිතයකි.

අවශ්‍ය සමීකරණ

$x = R\cos(\omega t + \varphi)$

$v = \dfrac{dx}{dt} = -R\omega\sin(\omega t + \varphi)$

තර්කය / ගණනය

$P$ ආරම්භ වන්නේ කොතැනින් ද?

රූපයේ $A$ ඇත්තේ $X$ අක්ෂයට ඉහළින්, කේන්ද්‍රයේ දකුණු පැත්තේ ය.

එබැවින් $P$ ආරම්භ වන්නේ ධන පැත්තෙනි. $x$ ආරම්භ වන්නේ බිංදුවෙන් නොව ධන අගයෙනි.

$P$ මුලින් යන්නේ කුමන පැත්තට ද?

$A$ රූපයේ ඊතලය දක්වන දිශාවට, $Y$ අක්ෂය දෙසට යයි. එබැවින් $P$ වම් පැත්තට, කේන්ද්‍රය දෙසට චලනය වේ.

එබැවින් $x$ ආරම්භක අගයෙන් අඩු වේ. එය බිංදුවට ළඟා වී, අනෙක් කෙළවර දක්වා සෘණ අගයෙන් ගොස්, නැවත හැරේ.

දැන් ප්‍රවේගය. එය $x$-$t$ ප්‍රස්තාරයේ අනුක්‍රමණයයි.

ආරම්භයේ දී $x$ අඩු වේ. එබැවින් $v$ සෘණ ය.

$x$ බිංදුව පහළට හරහා යන තැන අනුක්‍රමණය වඩාත් බෑවුම් ය. $v$ වඩාත් සෘණ ය.

$x$ හි පහළම ලක්ෂ්‍යයේ අනුක්‍රමණය බිංදුවයි. $v = 0$.

$x$ බිංදුව ඉහළට හරහා යන තැන අනුක්‍රමණය අනෙක් පැත්තට වඩාත් බෑවුම් ය. $v$ විශාලතම ධන අගයෙහි ය.

සිරස් රේඛා සසඳන්න.

පළමු රේඛාව: $x = 0$ පහළට, $v$ පහළම අගයේ.

දෙවන රේඛාව: $x$ පහළම අගයේ, $v = 0$.

තුන්වන රේඛාව: $x = 0$ ඉහළට, $v$ ඉහළම අගයේ.

මේ සියල්ල ඇත්තේ යුගලය (1) හි පමණි.

යුගලය (2) කේන්ද්‍රයෙන් ආරම්භ වේ. යුගලය (3) හි $v$ ට $x$ හි ම හැඩය ඇත. යුගල (4), (5) හි $v$ වෙනස් නොවේ.

පිළිතුර යුගලය (1) ය.

පරීක්ෂා කිරීම

$x * x + u * u$

පිළිතුර ගැළපේ ද?

$P$ තම පථයේ කෙළවරක ඇති විට මොහොතකට නතර වේ. එහි දී $v = 0$ වන අතර $x$ ඉහළම හෝ පහළම අගයේ ඇත.

$P$ කේන්ද්‍රයේ ඇති විට වේගවත්ම චලනය වේ. එහි දී $x = 0$ වන අතර $|v|$ විශාලතම වේ.

නිගමනය

$\text{යුගලය }(1)$

$x$ ධන අගයෙන් පටන් ගෙන අඩු වේ. $v$ යනු $x$ හි අනුක්‍රමණයයි. එබැවින් එය සෘණ අගයෙන් පටන් ගෙන $x$ පහළම අගයේ දී බිංදුව වේ.

පිළිතුර (1) යි.

ප්‍රවේග ප්‍රස්තාරය යනු විස්ථාපන ප්‍රස්තාරයේ අනුක්‍රමණයයි.

$x$ ඉහළම හෝ පහළම ලක්ෂ්‍යයේ ඇති විට $v = 0$. $x$ බිංදුව හරහා යන විට $|v|$ විශාලතම වේ.

විභාග ඉඟිය