2024 A/L Physics Past Paper · Question 02 (Sinhala Medium)

Answer: (1) $0.025\,\text{mm}$

දී ඇති තොරතුරු

අපි දන්නා දේ:

ප්‍රධාන පරිමාණයේ $1.0\,\text{cm} = 10\,\text{mm}$ ක අනුකොටස් $20$ ක් ඇත.

ප්‍රධාන පරිමාණ අනුකොටස් $19$ ක දිග සමාන වර්නියර් පරිමාණ කොටස් $20$ කට බෙදා ඇත.

ප්‍රශ්නය අසන්නේ කුමක්ද

අපට අවශ්‍ය: කැලිපරයේ කුඩා ම මිනුම.

එක් එක් අකුරේ තේරුම:

$x$ ($\text{mm}$): ප්‍රධාන පරිමාණයේ එක් කොටසක දිග.

$y$ ($\text{mm}$): වර්නියර පරිමාණයේ එක් කොටසක දිග.

$\text{LC}$ ($\text{mm}$): කුඩා ම මිනුම.

අදාළ න්‍යාය

1 වන සලකුණ සම්පාත කිරීම සඳහා වර්නියර පරිමාණය ඉදිරියට තල්ලු කළ යුතු දුර වන්නේ ප්‍රධාන පරිමාණයේ කොටසක්‌ හා වර්නියර පරිමාණ කොටසක්‌ අතර දිගෙහි වෙනසයි. මෙම දිග වර්නියර

පරිමාණයේ කුඩා ම මිනුම ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.

උද්ධෘතය කියන්නේ කුඩා ම මිනුම යනු ප්‍රධාන පරිමාණයේ කොටසක දිග සහ වර්නියර පරිමාණයේ කොටසක දිග අතර වෙනස බව ය. එබැවින් පරිමාණ දෙකේ ම කොටසක දිග අපට අවශ්‍ය ය.

නිදසුනක් ලෙස මිතුරන් දෙදෙනෙක් මාවතක එකිනෙකා ළඟින් ගමන් කරති. එක් අයෙකුගේ පියවර අනෙකාගේ පියවරට වඩා තරමක් දිග ය. එක් එක් පියවරෙන් පසු කෙටි පියවර ඇත්තා ටිකක් පසුපසින් සිටී. ඔවුන් අතර දුර එක් එක් පියවරකදීම එකම කුඩා ප්‍රමාණයකින් වැඩි වේ.

ඒ කුඩා දුර එක් පියවරක් සහ අනෙක් පියවර අතර වෙනස ය. එය කුඩා ම මිනුම වැනි ය.

අවශ්‍ය සමීකරණ

$\text{LC} = x - y$

$x = \dfrac{10}{20}$

$y = \dfrac{19x}{20}$

මෙම ප්‍රශ්නයට යෙදීම

$0.5$

$x = \dfrac{10}{20}$

$0.475$

$y = \dfrac{19 \times 0.5}{20}$

$0.025$

$\text{LC} = x - y = 0.5 - 0.475$

තර්කය / ගණනය

$L / n - (19 * L / n) / 20$

දැන් විකල්ප පහ සමග ගළපන්න.

විකල්පය (1) $0.025\,\text{mm}$ ය. එය ගැළපේ.

විකල්පය (2), $0.050\,\text{mm}$, ප්‍රධාන කොටසක් $1\,\text{mm}$ ලෙස ගැනීමෙන් ලැබෙන පිළිතුර ය. විකල්පය (5), $0.50\,\text{mm}$, ප්‍රධාන කොටසම ය. අනෙක් ඒවා $x = 0.5\,\text{mm}$ සමග $\text{LC} = \dfrac{x}{20}$ වලින් නොලැබේ.

පරීක්ෂා කිරීම

ඒකක පරීක්ෂා කරන්න. $x$ සහ $y$ දෙක ම $\text{mm}$ වලින් දිග ය. එබැවින් $x - y$ ද $\text{mm}$ වලින් දිගකි. කුඩා ම මිනුම එසේ විය යුතු ය.

මෙය තේරුමක් ඇත්ද?

වර්නියර පරිමාණය ප්‍රධාන පරිමාණයට වඩා සියුම් ලෙස කියවීමට ය.

කුඩා ම මිනුම $0.025\,\text{mm}$ යනු ප්‍රධාන කොටස $0.5\,\text{mm}$ ට වඩා $20$ ගුණයක් කුඩා ය. මන්ද ප්‍රධාන කොටසක් වර්නියර කොටස් $20$ කට බෙදෙන බැවිනි.

නිගමනය

$\text{LC} = 0.025\,\text{mm}$

කැලිපරයේ කුඩා ම මිනුම $\text{LC} = 0.025\,\text{mm}$ වේ.

පිළිතුර (1) යි.

වර්නියර් කොටස් $n$ ක් ප්‍රධාන කොටස් $n - 1$ කට සමාන නම්, කුඩා ම මිනුම ප්‍රධාන කොටසක් $n$ න් බෙදූවකි.

මුලින් පරිමාණයෙන් ප්‍රධාන කොටසක දිග සොයන්න. ප්‍රශ්නය $1\,\text{mm}$ භාවිත නොකරයි විය හැකි ය.

විභාග ඉඟිය